กลุ่มปลูกผักปลอดสารพิษตำบลสะตอน

ประวัติความเป็นมา

ตำบลสะตอน อำเภอสอยดาว จังหวัดจันทบุรี ได้เคยจัดทำแผนชุมชนเมื่อปี 2547 ตามโครงการบูรณาการแผนชุมชน แต่การดำเนินกิจกรรมตามแผนขาดความต่อเนื่อง และประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจกระบวนการของแผนชุมชน ดังนั้น เพื่อเป็นการเสริมความเข้มแข็ง เกิดกิจกรรมต่อเนื่อง ตลอดเป็นการปรับกระบวนการคิดโดยการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของประชาชน เกิดเครือข่ายคณะทำงานแผนชุมชน จึงเป็นที่มาของการจัดตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนขึ้นทั้งหมด จำนวน 5 กลุ่ม ภายใต้การดำเนินการและกำกับดูแลจากศูนย์การเรียนรู้ครู เกษตรกรบ้านทรัพย์เจริญ (โรงเรียนทำกินทำใช้) โดยมี จ.อ.ชาตินิยม ศรสูงเนิน เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน

หลักคิด

สภาพปัญหาในชุมชนปัจจุบันนี้ ตกอยู่ในสภาพแบบเศรษฐกิจตาโต ซึ่งมีการแข่งขันกันมาก นำเงินมาใช้จ่ายอย่างไม่ประหยัดและไม่ถูกต้อง จนเกิดปัญหาหนี้สิน ประกอบกับไม่มีตลาดรองรับสินค้า ราคาสินค้าตกต่ำ ทุนในการผลิตสูง ข้าวของเครื่องใช้แพงขึ้น รายได้ไม่เพียงพอ ดังนั้นจึงมีความจำเป็นจะต้องกลับมามองดูตัวเองเป็นหลัก โดยอาศัยเศรษฐกิจพอเพียง ทำกิน-ทำใช้ เหลือกินใช้ทาน บริจาค และนำไปแลกเปลี่ยนเป็นเงินตรา ลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นลง เมื่อเราสร้างผลิตเองได้เท่ากับเราก็ไม่ต้องจับจ่าย ก็มีรายได้เพิ่มขึ้นเอง

แนวทางการบริหารจัดการ

1. จัดตั้งพื้นที่ทำการศูนย์ฯ
2. คัดเลือกเกษตรกรนำร่อง โดยความสมัครใจ
3. ชี้แนะ และแนะนำทางเลือกในการประกอบอาชีพ
4. ติดตามช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา
5. ศึกษา ดูงาน และนำกลับมาพัฒนาให้เหมาะสมกับพื้นที่
6. แลกเปลี่ยนเรียนรู้กันเองโดยระดมความคิดในชุมชน ค้นหาผู้นำเพื่อขยายต่อ

การพัฒนากิจกรรม

1. ติดต่อตลาด หรือกลุ่มองค์กรในเครือข่ายเพื่อแลกเปลี่ยนสินค้า
2. ติดตาม กำกับ และให้ความช่วยเหลือสมาชิกในการแก้ปัญหาผลผลิต
3. แนะนำเทคนิคในการเพิ่มผลผลิตและคุณภาพ

แนวทางระดมทุน

1. มีการออมทรัพย์กันทุกเดือนในกลุ่มออมทรัพย์บ้านทรัพย์เจริญ
2. มีการเชื่อมโยงแหล่งเงินทุนกับกลุ่มออมทรัพย์และกองทุนหมู่บ้านเสมอ
3. ติดตามแหล่งเงินทุนภายนอกโดยเฉพาะ ธ.ก.ส. ในโครงการที่ลงทุนมาก

กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหา

1. มีการประชุมกันทุกเดือน
2. เมื่อเกิดปัญหากรณีเร่งด่วนก็จะมีการเรียกประชุมเพื่อแก้ปัยหาให้ทันเหตุการณ์
3. ติดตามสถานการณ์ของบ้านเมืองและชุมชน เพื่อแจ้งข่าวสารกับสมาชิกตลอดเวลา

งค์ความรู้ที่โดดเด่น

1. การผลิตผักปลอดสารพิษโดยอาศัยน้ำหมักที่ผลิตเอง
2. การเลี้ยงหมูหลุม แพะ วัว ม้า เพื่อนำมูลมาใช้ประโยชน์
3. การเลี้ยงปลา เพื่อกำจัดเศษวัชพืชและผักที่เหลืออย่างเป็นระบบ
4. การผลิตไบโอก๊าซจากมูลสัตว์และเศษผักที่เหลือ
5. พลังงานทดแทน เช่น จักรยานน้ำ ก๊าซชีวภาพ
6. การเลี้ยงปลาโดยไม่ต้องขุดบ่อ ปลูกผักโดยไม่ต้องขุดดิน มีกินตลอดชีวิต

ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.