กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านแร่ สถาบันเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติสาขากลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว

สถานที่ติดต่อ
ที่อยู่: 
เลขที่ 10 หมู่ที่ 1 บ้านแร่ ตำบลแร่ อำเภอพังโคน
รหัสไปรษณีย์: 
47160
จังหวัด: 
สกลนคร
ผู้ประสานงาน: 
นายพรสวรรค์ พานพินิจ ประธานกลุ่ม
โทรศัพท์: 
042164854

จัตั้งเมื่อ  ปี 2543

สมาชิกปัจจุบัน  53 คน

อาชีพ  ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว

ผลงานดีเด่น

ความคิดริเริ่มในการดำเนินงานกลุ่ม

กลุ่มมีการนำเทคโนโลยีมาใช้ให้เหมาะสมกับพื้นที่การผลิตได้อย่างกลมกลืน มีการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ เพื่อลดต้นทุนการผลิต มีการใช้รถเกี่ยวนวดข้าว ใช้เครื่องสีนวดข้าว การตากลดความชื้นเมล็ดพันธุ์ ใช้เครื่องสีฝัดคัดทำความสะอาดเบื้องต้น ด้านวิชาการใช้กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นผสมผสานกับประสบการณ์และเทคโนโลยีในการผลิตเมล็ดพันธุ์ที่เหมาะสม ใช้แปลงเรียนรู้เพื่อแก้ไขปัญหาพัฒนาปรับปรุง โดยใช้กระบวนการกลุ่มแบบมีส่วนร่วมด้านเศรษฐกิจและสังคม กลุ่มได้มีการเชื่อมโยงกับองค์กรท้องถิ่น ส่วนราชการ และกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวต่าง ๆ เพื่อประสานงานการสนับสนุนช่วยเหลือด้านการผลิตด้านวิชาการ ด้านเงินทุน ด้านการตลาด โดยทุกภาคส่วนได้ให้ความร่วมมือและสนับสนุนในกิจกรรมต่าง ๆ มาโดยตลอด ทั้งนี้กลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวบ้านแร่มีการส่งเสริมการกระจายข้าวพันธุ์ดีสู่ชุมชนอย่างต่อเนื่องโดยรวบรวมบริหารจัดการผลผลิตข้าวในธนาคารข้าว 3 แห่งอย่างมีประสิทธิภาพ

ความสามารถในการบริหารและการจัดการกลุ่ม

กลุ่มสามารถดำเนินการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวได้ตามเป้าหมายและตรงตามเวลาที่กำหนด โดยสามารถผลิตเมล็ดพันธุ์ได้ร้อยละ 97.5 ของเป้าหมายการผลิต ในด้านคุณภาพการจัดทำแปลงขยายพันธุ์ข้าว ผลการตรวจผ่านมาตรฐานทั้งหมดคิดเป็นร้อยละ 100 ของจำนวนเกษตรกรและพื้นที่แปลงทั้งหมด และเมล็ดพันธุ์มีคุณภาพสูงได้ตามเกณฑ์มาตรฐานเมล็ดพันธุ์ซื้อคืน กลุ่มมีการกำหนดภารกิจ บทบาทหน้าที่คณะกรรมการ และระเบียบข้อบังคับ สมาชิกในกลุ่มมีส่วนร่วมในทุกขบวนการตั้งแต่การจัดองค์กร การเลือกตั้งคณะกรรมการชุดต่าง ๆ การรับรองระเบียบข้อบังคับ หรือข้อปฏิบัติอื่น ๆ การกำหนดเป้าหมายการผลิตแต่ละฤดูปี การวางแผนในการจัดทำและควบคุมคุณภาพแปลงขยายพันธุ์ การประชุม การฝึกอบรม การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ตลอดจนการร่วมกิจกรรมทั้งที่กลุ่มหรือชุมชนจัดให้มีขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีระบบการควบคุมตรวจสอบคุณภาพแปลงขยายพันธุ์ทุกขั้นตอนให้เป็นไปตามมาตรฐาน กลุ่มมีระบบการจัดการรวบรวมผลผลิตที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งดำเนินการให้เป็นไปตามความต้องการของสมาชิกและที่ประชุมกลุ่ม ตลอดจนการร่วมบริหารจัดการผลผลิตข้าวของธนาคารข้าวและการกระจายพันธุ์ข้าวในชุมชน กลุ่มได้จดทะเบียนจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชน ตามพระราชบัญญัติส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548 รหัสทะเบียน 4-47-05-03/1-1009 เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2550

บทบาทและการมีส่วนร่วมของสมาชิกต่อกลุ่ม

สมาชิกมีส่วนร่วมต่อการดำเนินงานของกลุ่มทุกกิจกรรม มีความพร้อมเพรียงและสามัคคี มีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนอย่างดีเยี่ยม มีศูนย์เรียนรู้ชุมชนเป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้ของสมาชิกและชุมชน มีการจัดแสดงนิทรรศการองค์ความรู้ มีเอกสารคำแนะนำด้านวิชาการ มีการถ่ายทอดความรู้ การฝึกอบรม การศึกษาดูงานของกลุ่มต่าง ๆ รวมทั้งมีการจัดทำแปลงศึกษาเรียนรู้การผลิตเมล็ดพันธุ์ มีการนำประสบการณ์และความรู้ที่ได้รับมาถ่ายทอดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ตามกระบวนการกลุ่มแบบมีส่วนร่วมเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติ

ความมั่นคงและฐานทางเศรษฐกิจของกลุ่ม

กลุ่มจัดตั้งกองทุนจากการระดมหุ้น และมีการบริหารจัดการของกองทุนต่าง ๆ จำนวน 6 กองทุน ได้แก่ กองทุนเพื่อการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว กองทุนการบริหารการใช้น้ำชลประทาน กองทุนเครื่องจักรกล กองทุนปุ๋ยและปัจจัยการผลิต กองทุนปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ กองทุนสหกรณ์ผู้ใช้น้ำบ้านแร่ รวมทั้งมีการแต่งตั้งคณะกรรมการบริหารกองทุน และคณะกรรมการตรวจสอบเงินกองทุน เพื่อบริหารจัดการและตรวจสอบเงินกองทุน โดยกำหนดระเบียบ กฎเกณฑ์ ข้อบังคับการใช้เงินกองทุนของกลุ่มที่ชัดเจน ปัจจุบันกลุ่มมีเงินทุนเฉพาะกองทุนเมล็ดพันธุ์ข้าวประมาณ 65,544 บาท โดยให้เป็นเงินทุนดำเนินกิจการกลุ่มในการจัดซื้อจัดหาปัจจัยการผลิตให้สมาชิกกู้ยืม เป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินกิจการงานของกลุ่ม และปันผลคืนกำไรแก่สมาชิก

การทำกิจกรรมด้านสาธารณประโยชน์และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

กลุ่มร่วมจัดหาทุนส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาทะนุบำรุงวัด กิจกรรมโรงเรียนทุกกิจกรรม และปรับปรุงสภาพแวดล้อมในชุมชนในวันสำคัญ เช่น วันพ่อ วันออกพรรษา รวมทั้งส่งเสริมและรณรงค์ไม่เผาตอซัง ลดการใช้ปุ๋ยเคมี สารเคมีทุกประเภท เพื่อการป้องกันและรักษาดิน รวมทั้งรักษาสิ่งแวดล้อม นอกจากนั้นกลุ่มได้มีการส่งเสริมสนับสนุนคณะกรรมการและสมาชิกกลุ่มให้มีโอกาสเป็นผู้นำชุมชน เป็นประธานกรรมการกลางกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดระดับศูนย์ ระดับกลุ่มศูนย์ และรองประธานระดับประเทศ ทั้งนี้เพื่อให้การเชื่อมโยงการทำงานที่มีประสิทธิภาพ ส่งผลให้กลุ่มมีความเข้มแข็งและยั่งยืน

ที่มา:กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ “ประวัติและผลงานเกษตรกร สถาบันเกษตรกร สหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2552”, 2552.

ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน
เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ
แหล่งเรียนรู้นวัตกรรม
แหล่งเรียนรู้เกษตรกรรมยั่งยืน
แหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน