ประวัติความเป็นมา
ตั้งแต่ปี 2540 ประเทศไทยได้ประสบปัญหาทางเศรษฐกิจ ส่งผลให้เกษตรกรในตำบลท่าเสาประสบปัญหาสินค้าในภาคการเกษตรราคาตกต่ำ ทำให้เกษตรกรมีหนี้สินเพิ่มมากขึ้น มีหนี้สะสมรวมกันเกินกว่า 7 ล้านบาท และภาวะดังกล่าวทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น ทางผู้นำชุมชนได้ร่วมกันคิดเพื่อหาแนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการจัดตั้งกลุ่มต่าง ๆ ขึ้น ซึ่งในครั้งแรกก็มีทั้งผู้ที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย เนื่องจากกลัวไม่ประสบผลสำเร็จและไม่เชื่อมั่นในความสามารถของผู้นำชุมชน แต่ด้วยความมุ่งมั่นของผู้นำชุมชนและความร่วมมือ ความสามัคคีของคนในชุมชนทำให้เศรษฐกิจของชุมชนดีขึ้นตามลำดับ จึงได้มีการจัดตั้งกลุ่มต่าง ๆ เพิ่มขึ้น เช่น กลุ่มวิสาหกิจชุมชน กลุ่มผู้เลี้ยงโคเนื้อท่าเสา กลุ่มอาชีพ เป็นต้น
หลักคิด
สร้างชุมชนให้พึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่นผสมผสานเทคโนโลยีในการพัฒนา เป้าหมายคือสร้างวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชนด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมให้สมดุลโดยใช้แผนชุมชนเป็นแนวทางเชื่อมโยงให้ครบวงจร
แนวทางการบริหารจัดการ
กลุ่มได้ดำเนินกิจกรรมหลากหลาย จึงทำให้ต้องมีคณะกรรมการในการบริหารจัดการในแต่ละกิจกรรม มีข้อกำหนดในแต่ละกิจกรรม มีการจัดทำบัญชีแยกในแต่ละกิจกรรมอย่างชัดเจน สร้างการมีส่วนร่วมการบริหารจัดการโดยยึดหลักชุมชนเป็นเจ้าของ ใช้การปฏิบัติจริงและการเรียนรู้ร่วมกัน โดยการประสานการเรียนรู้จากภาครัฐและภาคเอกชน เพื่อให้เกิดการพัฒนาตามแผนงานของชุมชน
กิจกรรมที่ดำเนินการ
- กลุ่มผู้เลี้ยงโคเนื้อ-ขุน ตำบลท่าเสา เริ่มจัดตั้งปี 2541
- ธนาคารหมู่บ้านพุทธวิมุติ 7-8-11 ตำบลท่าเสา เริ่มจัดตั้งปี 2543
- ศูนย์สาธิตการเกษตรร้านค้าชุมชนตำบลท่าเสา จัดตั้งปี 2543
- กลุ่มกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมต้นแบบ จัดตั้งปี 2546
- กลุ่มสวัสดิการชุมชนต้นแบบ ได้แก่ กองทุนฌาปนกิจ กองทุนสวัสดิการร้านค้าชุมชน ธนาคารหมู่บ้าน ฯลฯ
- ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง (เกษตรอินทรีย์) จัดตั้งปี 2548
- โครงการเพาะกล้าไม้หายากคืนสู่ป่า เริ่มปี 2550
- โรงสีข้าวชุมชน วัตถุประสงค์เพื่อลดรายจ่ายให้กับสมาชิก
- โรงผสมอาหารสัตว์ชุมชน
- กิจกรรมผลิตปุ๋ยอินทรีย์เป็นโครงการที่ต่อยอดมาจากโครงการเกษตรอินทรีย์
แนวทางการระดมทุน
เริ่มจากการระดมทุนจากสมาชิกก่อน เมื่อเงินทุนไม่พอจึงประสานงานไปยังแหล่งทุนทั้งจากภาครัฐและภาคเอกชน
กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหา
ร่วมกันเก็บข้อมูล ประชุม วิเคราะห์ปัญหาและหาแนวทางแก้ไขปัญหา รวมทั้งการวางแผนการลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคตด้วย
องค์ความรู้ที่โดดเด่น
- ผู้นำกลุ่มเป็นแบบอย่างในการลด ละ เลิก อบายมุขในองค์กรและเครือข่าย
- การทำบัญชีครัวเรือน
- ผู้เลี้ยงโคเนื้อ ร้านค้าชุมชน กลุ่มเกษตรอินทรีย์ ศูนย์การตลาดสินค้าเกษตร
ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.
