กลุ่มภูมิปัญญาเกษตรพื้นบ้านเครือข่ายอินแปงวังสามหมอ

ประวัติความเป็นมา

กลุ่มภูมิปัญญาเกษตรพื้นบ้านเครือข่ายอินแปงวังสามหมอเป็นชุมชนในชนบทที่ร่วมกิจกรรมกับกลุ่มหลักคือกลุ่มเครือข่ายอินแปงจังหวัดสกลนคร และมีการดำเนินกิจกรรมและวิถีชีวิตที่คล้ายคลึงกัน โดยเฉพาะกลุ่มภูมิปัญญาเกษตรพื้นบ้านเครือข่ายอินแปงหมู่ 9 ตำบลบะยาว เป็นเครือข่ายที่มีประชากรอพยพมาจากหลายจังหวัด แต่ก็สามารถดำเนินชีวิตอยู่ร่วมกันโดยปกติสุข โดยมีชนดั้งเดิมเป็นชาวภูไทที่แยกตัวมาจากจังหวัดกาฬสินธุ์เป็นแกนนำหลักในการดำเนินกิจกรรมและพิธีกรรมต่าง ๆ ภายในชุมชน

หลักคิด

สร้างสรรค์และใช้แนวคิดเกี่ยวกับการพึ่งพาตนเอง เช่น การมีอยู่มีกิน การใช้ภูมิปัญญาในการดำรงชีพตามความเหมาะสมภายในท้องถิ่นแต่ละแห่ง

แนวทางการบริหารจัดการ

ในการบริหารเครือข่ายนั้นจะเน้นระดับตำบล โดยในทุก ๆ 3 เดือนจะมีการประชุมตัวแทนในระดับตำบลที่ศูนย์อินแปง เพื่อที่จะเสวนาสรุปผลในการปฏิบัติภายในเครือข่าย การบริหารงานภายใน ได้แก่ กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มเกษตรยั่งยืน และในบางกิจกรรม อาจมีระดับหมู่บ้าน มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยการจัดตั้งเวทีชาวบ้านทุก ๆ 1 เดือน โดยอาจมีการเชิญวิทยากรเฉพาะด้านในเครือข่ายมาให้ความรู้

การพัฒนากิจกรรม

1. การพัฒนาเครือข่ายและผู้แทนของแหล่งเรียนรู้ (สร้างวิทยากรและวิทยากรเครือข่าย)
2. การสร้างระบบการบริหารจัดการของแต่ละเครือข่ายให้ดำเนินไปในลักษณะอิสระ/ค้นหาภูมิปัญญาของตนเองและดำรงตนเองได้อย่างยั่งยืน
3. โครงการเยาวชนฮักถิ่นหรือการฝึกเยาวชนรุ่นใหม่ให้เข้ามาอยู่ในถิ่นฐานและรักถิ่นฐานของตนเอง
4. การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ให้สามารถเข้าใจและปฏิบัติตามอย่างง่ายดาย
5. การจัดระเบียบข้อบังคับให้สอดคล้องกับกฎหมายและเกิดประโยชน์สูงสุดกับชุมชน

องค์กรที่ให้การสนับสนุน

1. องค์กรภาครัฐ ได้แก่ สำนักงานเกษตรจังหวัดอุดรธานี กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม/อุตสาหกรรมจังหวัดอุดรธานี สำนักงานปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก.) อำเภอวังสามหมอ สำนักวิจัยและพัฒนาเขตที่ 3 จังหวัดขอนแก่น สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุดรธานี อุทยานแห่งชาติภูพาน ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.)    อบต.บะยาว
2. องค์กรเอกชน ได้แก่ มูลนิธิหมู่บ้าน สมาคมพัฒนาชนบทอีสาน เครือข่ายภูมิปัญญาไท โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ โครงการพัฒนาการเกษตรแบบยั่งยืน โครงการพัฒนาอุตสาหกรรมชุมชน

องค์ความรู้ที่โดดเด่น

1. ป่าหลังบ้าน
2. ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภัณฑ์
3. สมุนไพรภูพาน
4. นวดแผนโบราณ
5. น้ำยาเอนกประสงค์

ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.