การคลุกเมล็ดพันธุ์ข้าวด้วยโคลน (นาหว่านข้าวแห้ง)

การทำนาหว่านข้าวแห้ง มีความสำคัญสำหรับเกษตรกรที่ทำนาในเขตที่อาศัยน้ำฝนธรรมชาติ และพื้นที่นาดอน ที่มีปริมาณฝนตกไม่แน่นอน วิธีการก่อนหว่านข้าวแห้งทำได้โดยการไถตากดินไว้ 1 สัปดาห์ หลักจากนั้นเตรียมเมล็ดพันธุ์ข้าวสำหรับหว่าน แต่มักประสบปัญหาการทำงานของนำ มด แมลงต่าง ๆ จึงได้คิดนำเอาเมล็ดพันธุ์คลุกกับมายา (หินผุหรือมูลค้างคาว) หรือใช้โคลนละเอียดคลุกเมล็ดพันธุ์เพื่อป้องกันนก มด กัดกินทำลายเมล็ดพันธุ์ ทำให้ไม่ต้องสิ้นเปลืองเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ต้องหว่านหลายครั้ง

วิธีคลุกเมล็ดพันธุ์ข้าวด้วยโคลน

อุปกรณ์

1. ถัง หรือ กะละมังขนาดใหญ่
2. ดินโคลน หรือ มูลค้างคาว
3. เสื่อ หรือ อวน ตาข่ายไนล่อน สำหรับตาก

วิธีการทำ

1. เตรียมเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ต้องการใช้ทำพันธุ์
2. นำโคลนละเอียด อาจจะผสมมูลค้างคาวด้วยก็ได้ แล้วนวดให้เข้ากันจนหนืดพอประมาณ
3. นำเมล็ดพันธุ์คลุกกับโคลนละเอียดที่เตรียมไว้
4. นำเมล็ดพันธุ์ข้าวที่คลุกด้วยโคลนแล้วมาผึ่งแดด หรือ ลม ตากบนตาข่ายไนล่อนหรือเสื่อให้แห้งก่อนนำไปหว่านในแปลง เมื่อหว่านแล้วควรไถคราดกลบทันที
5. การคลุกเมล็ดพันธุ์ข้าวด้วยโคลนใช้ได้ผลดีกับนาหว่านที่ดอน อาศัยปริมาณน้ำฝนในการทำนา ควรหว่านข้าวให้สม่ำเสมอและคราดกลบทันที เมื่อมีฝนตกข้าวจะงอกอย่างสม่ำเสมอ ช่วยลดต้นทุนการผลิตด้านเมล็ดพันธุ์ได้

ที่มา : 

1. สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร "นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง องค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน", 2552.
2. สำนักงานเกษตรอำเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล โทรศัพท์ 0-7471-1382