ชาวนาในเขตอำเภอโพนทราย จังหวัดร้อยเอ็ด จะทำนาโดยวิธีหว่านข้าวแห้งรอฝน เมื่อฝนแรกตกดินมีความชื้นต้นข้าวจะงอก ถ้าทำการเตรียมดินไม่ดีหรือฝนทิ้งช่วงจะมีปัญหาเรื่องวัชพืชมาก หญ้าและข้าวงอกขึ้นมาพร้อม ๆ กัน หญ้าจะแย่งอาหารของต้นข้าวทำให้ผลผลิตลดลงและต้นทุนในการกำจัดวัชพืชสูง ในการทำนาแบบตัดต้นข้าวสามารถลดปัญหาวัชพืชได้ เนื่องจากเมื่อเราตัดต้นข้าววัชพืชจะถูกตัดด้วยและวัชพืชจะตายแต่ต้นข้าวสามารถแตกยอดเจริญได้ดี ทำให้ข้าวมีใบน้อย ต้นเตี้ย และใบข้าวยังเป็นปุ๋ยพืชสดได้ด้วย
วัสดุ/อุปกรณ์
- เครื่องตัดหญ้าแบบสะพายหลัง
- ปุ๋ยชีวภาพ
- เครื่องพ่น บัวรดน้ำ
ขั้นตอนการตัดต้นข้าว
- ก่อนตัดฉีดน้ำหมักชีวภาพหรือหว่านปุ๋ยอินทรีย์อัตรา 50 กิโลกรัม/ไร่
- ตัดต้นข้าวเมื่อต้นข้าวสูงประมาณ 50 เซนติเมตร
- ถ้านาไม่มีน้ำให้ตัดเหลือต้นข้าวประมาณ 2-3 นิ้ว ถ้ามีน้ำให้ตัดระดับน้ำหรือตัดใต้สะดือข้าว (ปล้องแรกของต้นข้าว)
- เกลี่ยใบข้าวและหญ้าที่ถูกตัด ให้คลุมตอข้าวให้มิด
หลังตัดประมาณหนึ่งอาทิตย์ห้ามลงไปในแปลง เพราะจะไปเหยียบหน่อข้าวที่ขึ้นใหม่และจะเป็นอันตรายต่อผิวหนังเพราะอยู่ในช่วงหมัก สังเกตดูน้ำจะมีสีดำ การย่อยสลายจะสิ้นสุดภายใน 1 เดือนหลังตัด พบว่าต้นข้าวจะแตกหน่อใหม่และไม่มีวัชพืชงอก หลังจากตัดต้นข้าวได้ 1 เดือน ข้าวจะตั้งท้อง ใบและก้านใบน้อย สามารถลดการระบาดของโรคและแมลงได้เนื่องจากแปลงโปร่ง ได้ผลผลิตสูงและคุณภาพดี นอกจากนี้ยังทำให้โครงสร้างของดินดี มีความโปร่ง หน้าดินลึก
ที่มา :
- สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร "นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง องค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน", 2552.
- สำนักงานเกษตรอำเภอโพนทราย จังหวัดร้อยเอ็ด โทรศัพท์ 0-4359-5066