มะละกอ เป็นพืชที่มี 3 เพศ คือ เพศผู้ เพศเมีย และเพศกะเทย เพศกะเทยเป็นเพศที่ให้ผลผลิตสูง และเป็นที่ต้องการของตลาด ต้นที่เป็นเพศเมียและเพศผู้จะให้ผลผลิตต่ำ ทำให้ผลผลิตต่อไร่ต่ำด้วย ในการปลูกมะละกอด้วยเมล็ดไม่สามารถเลือกเพศได้ ซึ่งสร้างปัญหาให้กับเกษตรกรผู้ปลูกมะละกอไม่น้อย การปลูกมะละกอโดยการตอนกิ่ง เป็นอีกทางเลือกหนึ่งของเกษตรกร เพราะสามารถกำหนดเพศของมะละกอได้ โดยเฉพาะมะละกอพันธุ์ปลักไม้ลาย ซึ่งเป็นพันธุ์ที่ตลาดต้องการ จำหน่ายได้ราคาดี มีลักษณะเด่น คือ จะมีกิ่งแขนงแตกออกมาจากลำต้นมาก ซึ่งเกษตรกรสามารถนำกิ่งแขนงนี้มาตอนกิ่งได้ โดยใช้เวลาประมาณ 30-45 วัน และต้นมะละกอที่ได้จากการปลูกด้วยกิ่งตอน จะมีลำต้นเตี้ย และให้ผลผลิตเร็ว
อุปกรณ์การตอน
- ขุยมะพร้าว
- เชือกฟาง
- ไม้จิ้มฟัน
- มีดหรือคัดเตอร์
- ถุงพลาสติก
วิธีทำ
- นำขุยมะพร้าวมาแช่น้ำบีบให้หมาด ๆ อัดใส่ในถุงพลาสติกผูกปากถุงให้แน่น ทำเป็นตุ้มตอน
- ใช้มีดหรือคัดเตอร์เฉือนใต้ท้องกิ่งเป็นรูปปากฉลามเข้าไปในเนื้อประมาณครึ่งกิ่ง ความยาวของแผลประมาณ 1 นิ้ว ใช้ไม้จิ้มฟันสอดใต้รอยแผล เพื่อกันไม่ให้รอยแผลที่เปิดไว้ติดกัน
- ใช้ตุ้มตอนผ่าตามยาว แล้วหุ้มรอยแผลมัดด้วยเชือกฟางให้แน่น
- หลักจากตอนกิ่งได้ประมาณ 30-45 วัน หรือเมื่อมีรากเดินเต็มถุง ตัดมาชำไว้ประมาณ 2-3 สัปดาห์ นำมาปลูกลงแปลง หรือจะปลูกลงในแปลงเลยก็ได้
กิ่งตอนที่ได้นำไปปลูกทดแทนต้นที่ปลูกด้วยเมล็ดหรือจะปลูกทั้งแปลงก็ได้ ได้ต้นมะละกอที่เตี้ยและให้ผลผลิตเร็ว ไม่กลายพันธุ์เหมือนการเพาะเห็ด
ที่มา:
- สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร “นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียงองค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน”, 2552.
- ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร จังหวัดสุพรรณบุรี (พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง) โทรศัพท์ 0-3543-7705