ประวัติความเป็นมา
ศูนย์การเรียนรู้บ้านหนองกลางดงเดิมเป็นชุมชนล่มสลาย มีปัญหามากมาย ทั้งยาเสพติด การพนัน โจรขโมย และความแตกแยก ต่างคนต่างอยู่ ไร้กลุ่มก้อนกิจกรรม ในปี 2539 นายโชคชัย ลิ้มประดิษฐ์ เข้ามาเป็นผู้ใหญ่บ้าน ได้พูดคุยกับคนใกล้ชิดว่า บ้านเราไม่น่าอยู่ จึงเริ่มมีการพัฒนาคนในหมู่บ้านให้มองปัญหาในหมู่บ้านเป็นเรื่องของพวกเราที่จะต้องจัดการ โดยไม่ต้องรอให้ใครมาจัดการให้ ซึ่งใช้วิธีการประชุมพูดคุยกันในวันอาทิตย์แรกของทุกเดือนอย่างต่อเนื่อง ต่อมาปี 2542 จัดตั้งสภาผู้นำชุมชน ซึ่งเป็นตัวแทนกลุ่มอาชีพ กลุ่มกิจกรรมและกลุ่มเพศวัย ผู้นำทางการ เป็นคณะกรรมการบริหารหมู่บ้าน และในปี 2543 จัดทำแผนแม่บทชุมชนบ้านหนองกลางดง ศูนย์การเรียนรู้บ้านหนองกลางดงเริ่มเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้ เพื่อถ่ายทอดประสบการณ์ให้คณะศึกษาดูงานจากภายนอกชุมชนเข้ามาเรียนรู้ตั้งแต่ตั้งปี พ.ศ. 2544 เรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน
หลักคิด
ยึดหลักความเชื่อที่ว่าชุมชนที่เข้มแข็งรวมตัวรวมกลุ่มกัน สามารถแก้ไขปัญหาและพัฒนาตนเองได้ในทุกเรื่อง เพราะมนุษย์เป็นสัตว์สังคม การพัฒนาที่สำคัญเบื้องต้น คือ การพัฒนาคนให้เขามีความเชื่อมั่นว่าไม่มีอะไรที่คนรวมตัวกันทำแล้วจะทำไม่ได้
แนวทางการบริหารจัดการ
- การเก็บเกี่ยวคนดี คนเก่ง เข้ามาอยู่ในทีมสภาผู้นำ แล้วแบ่งงานกันทำตามความรู้ ความสามารถ การประชุมกันต่อเนื่องในลักษณะแยกกันทำรวมกันคิด
- การจัดเก็บข้อมูลทุกด้าน นำมาสู่การเรียนรู้ชุมชนเองอย่างต่อเนื่องทุกปี เป็นวัฒนธรรมของการเรียนรู้ และการสร้างกลุ่มเยาวชนเตรียมไว้เป็นผู้นำรุ่นต่อไป
แนวทางการระดมทุน
การระดมทุนภายในชุมชน เป็นเป้าหมายแรกในการก่อตั้งของวิสาหกิจชุมชน แหล่งทุนสนับสนุนเป็นลำดับรอง และแหล่งทุนเงินกู้ยืมจะเป็นแหล่งสุดท้ายเฉพาะที่จำเป็น
กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหา
ใช้หลักอริยสัจ 4 คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค มาใช้เมื่อเกิดปัญหา เน้นการรับรู้และแก้ไข โดยกระบวนการกลุ่ม
องค์ความรู้ที่โดดเด่น
- วิธีการและปัจจัยในการสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง
- กระบวนการแผนแม่บทชุมชน
ปัจจัยที่ส่งผลให้ประสบความสำเร็จ
- มีทีมผู้นำดี (สภาผู้นำ 59 คน)
- มีสมาชิกที่ดี (265 ครัวเรือน) ประชุมต่อเนื่อง
- คนในชุมชนมองปัญหาเป็นเรื่องของพวกเรา
- ความโปร่งใสและเป็นธรรม การรับรู้ร่วมกัน
- ที่ปรึกษาดี ราชการทุกหน่วยงานสนับสนุน
- การมีแผนชุมชนในทุกด้านและมีกิจกรรมที่หลากหลาย ทำให้แผนบรรลุสำเร็จ
- การติดตามประเมินผล โดยใช้ข้อมูลทุกปีชี้วัด
ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.