การทำปุ๋ยหมักเพื่อไว้ใช้เองในพื้นที่ทำการเกษตรเป็นการลดต้นทุนการผลิต บำรุงดินให้มีคุณภาพเพิ่มอินทรียวัตถุและแร่ธาตุอาหารให้กับดิน กระบวนการทำปุ๋ยหมักนั้นต้องมีการกลับกองปุ๋ยหมักเพื่อให้มีการระบายความร้อนเนื่องจากจุลินทรีย์ในกองปุ๋ยหมักย่อยสลายอินทรียวัตถุ จึงได้ทำการสร้างท่อระบายความร้อนในกองปุ๋ยหมักขึ้นเพื่อเป็นวิธีการที่ช่วยให้นำปุ๋ยหมักไปใช้ได้เร็ว วิธีการสร้างง่ายและประหยัดเหมาะสมกับทุกพื้นที่
การทำท่อระบายความร้อนในกองปุ๋ยหมัก
การสร้างท่อระบายความร้อนมีหลักการง่าย ๆ คือ นำท่อน้ำพลาสติกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 นิ้ว หรือมีขนาดใหญ่กว่าก็ได้ ควรเป็นท่อน้ำพลาสติกที่เหลือใช้จากการใช้งานแล้ว เจาะรูโดยให้รูมีขนาดประมาณ 0.5 เซนติเมตร เจาะรูทั้งหมด 4 แถว ระยะห่างระหว่างรูในแถวเดียวกันประมาณ 10เซนติเมตร แล้วนำไปวางไว้ในกองปุ๋ยหมักตามแนวนอนความร้อนจะระบายออกตามท่อจากกองปุ๋ยด้านในสู่ด้านนอก
วัสดุอุปกรณ์
- ท่อน้ำพลาสติกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 นิ้ว หรือมีขนาดใหญ่กว่าก็ได้ความยาวขึ้นอยู่กับขนาดของกองปุ๋ยหมัก
- สว่านเจาะรู
- ไม้บรรทัด
- ดินสอ
วิธีการทำ
- ใช้ไม้บรรทัดวัดระยะห่างระหว่างรู 10 เซนติเมตร และวัดระยะห่างแถวของรู ทั้งหมด 4 แถว ตามความเหมาะสม ดังรูป
- เจาะรูโดยใช้สว่านเจาะตามจุดที่ได้วัดไว้ให้ครบทุกรู เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.5 เซนติเมตร
- นำไปสอดไว้กับกองปุ๋ยหมัก จำนวนท่อตามขนาดของกองปุ๋ย ถ้าใส่มากก็จะระบายความร้อนได้มาก
เมื่อนำท่อน้ำที่เจาะรูตามรูปแบบใส่ในกองปุ๋ยหมักจากทำปุ๋ยหมักและหลังจากกลับกองปุ๋ยหมัก ทั้งครั้งจะสามารถช่วยระบายความร้อนภายในกองปุ๋ยหมักและนำปุ๋ยหมักไปใช้ได้เร็วขึ้น ท่อที่ใช้ควรเป็นท่อน้ำพลาสติกที่เหลือใช้ ไม่ควรนำวัสดุอื่น ๆ เช่น ท่อเหล็ก ท่อกระดาษแข็ง มาใช้เพราะว่าท่อเหล็กมีราคาสูงกว่า เจาะรูได้ยาก ท่อกระดาษแข็งเมื่อใช้นาน ๆ จะผุพังยุบตัวเนื่องจากความร้อนและจุลินทรีย์ในกองปุ๋ยจะทำการย่อยสลายท่อกระดาษแข็งได้
ที่มา:
- สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร “นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียงองค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน”, 2552.
- สำนักงานเกษตรอำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี โทรศัพท์ 0-3223-3390
