นางวาสนา สุขพิงค์ เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติสาขาการใช้วิชาการเกษตรดีที่เหมาะสม

การศึกษา  ปริญญาโทการบริหาร มหาวิทยาลัยกรุงเทพ

สถานภาพ  สมรสกับนายธวัชชัย สุขพิงค์ มีธิดา 1 คน ชื่อ ด.ญ.ณัฐธิชา สุขพิงค์

อาชีพ  กิจกรรมการเกษตร บริหารจัดการระบบการผลิต การเงินการตลาด ในระบบฟาร์ม

ความคิดริเริ่มและความพยายามฟันฝ่าอุปสรรค

นางวาสนา สุขพิงค์ เริ่มสนใจด้านการเกษตร ตั้งแต่ปี 2545 โดยมีพี่น้องช่วยกันดูแลพื้นที่ทำการเกษตรปลูกพืชหลายชนิด เช่น แตงกวา แตงร้าน ทับทิม ผักหวาน ผักปลัง มะละกอ และไม้ประดับ แต่ก็ยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร จากนั้นพี่น้องจึงทำการศึกษาวิเคราะห์พืชที่มีศักยภาพซึ่งพบว่า แคนตาลูป และเมล่อน มีศักยภาพสูง แต่ก็เป็นพืชที่ต้องดูแลมาก และมีความเสี่ยงสูง จึงทำการศึกษาจากเอกสารต่าง ๆ การดูงานปลูกแคนตาลูป โดยเริ่มปลูกครั้งแรก 12 ไร่ ในปี 2548 ปลูกแคนตาลูป และเมล่อน พื้นที่ปลูก 30 ไร่ ทำการคัดเลือกสายพันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม จนได้พันธุ์ที่เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม พร้อมกับศึกษาการปลูก การดูแลรักษา ตลอดจนศึกษาจากตำราและขยายพื้นที่ปลูกเป็น 79 ไร่ ในปี 2550 และขยายพื้นที่อีก 40 ไร่ ในปี 2551

นางวาสนา สุขพิงค์ เป็นผู้มีความรู้ทางด้านการตลาด มีน้อง ๆ เป็นผู้ช่วยดูแลฟาร์ม มีพ่อและแม่ เป็นผู้ดูแลขายสินค้าที่ผลิตจากฟาร์มในบริเวณบ้าน โดยมีความมุ่งมั่นที่จะผลิตแคนตาลูป และเมล่อน ให้เป็นสินค้าคุณภาพได้มาตรฐาน โดยมีแนวคิดและวิสัยทัศน์ (Vision) ไว้ว่า ผลผลิตได้มาตรฐาน บริการเผยแพร่ความรู้ สู่คุณภาพด้านเทคโนโลยี บริการดีประทับใจ และผลิตสินค้าในนาม ฟาร์ม เฟรช (FARM FRESH) เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรให้กับบุคคล กลุ่มบุคคลภายนอกเข้าศึกษาดูงาน จำหน่ายสินค้าให้กับห้างร้านที่สั่งซื้อประจำและยังจำหน่ายสินค้ากับบุคคลที่มาท่องเที่ยวดูงาน พร้อมกับพัฒนารูปแบบบรรจุภัณฑ์ โดยใช้คนในพื้นที่เป็นการส่งเสริมช่วยเหลืออาชีพท้องถิ่นอีกด้วย

ผลงานและความสำเร็จ

นางวาสนา สุขพิงค์ ได้ดำเนินงานตามระเบียบปฏิบัติ GAP แคนตาลูป รหัส กษ 03-02-3719-5580-330 ภายใต้ระบบการจัดการคุณภาพ GAP พืช ดังนี้

• การจัดการสุขลักษณะสวน
  1. พื้นที่ปลูก เป็นสวนแคนตาลูป/เมล่อน ขนาดใหญ่ พื้นที่ 100 ไร่ จะมีการจัดทำประวัติแปลงปลูก และมีการวิเคราะห์ pH ดิน เพื่อปรับคุณสมบัติของดินและลดความเสี่ยงของการปนเปื้อนสารพิษจากแปลงข้างเคียงโดยใช้สแลนปิดกั้นตลอดแนวแปลงที่มีความเสี่ยง
  2. แหล่งน้ำ เป็นสระน้ำที่ขุดเอง ห่างจากคอกสัตว์และโรงเก็บสารเคมี บริเวณขอบสระมีคันดินรอบ เป็นน้ำที่ไม่ก่อให้เกิดความปนเปื้อนสิ่งที่เป็นอันตรายต่อพื้นที่ปลูกและผลผลิต (น้ำไม่สัมผัสกับผลผลิตโดยตรง)
  3. การใช้วัตถุอันตรายทางการเกษตร มีโรงเก็บสารเคมีที่ปลอดภัยและมิดชิด แยกเป็นหมวดหมู่ ไม่มีวัตถุอันตรายที่ห้ามใช้อยู่ในสวน การใช้สารเคมีตามฉลาก และคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร โดยเฉพาะหยุดพ่นสารเคมีก่อนการเก็บเกี่ยวตามคำแนะนำ
• การจัดการเครื่องมือและอุปกรณ์การเกษตร อุปกรณ์การเกษตรเหมาะสมและเพียงพอต่อการปฏิบัติงาน มีสถานที่เก็บรักษาเครื่องมือบำรุงรักษาอยู่เสมอ
• การจัดการปัจจัยการผลิต จัดหาและทำรายการปัจจัยการผลิตที่สำคัญ ได้แก่ พันธุ์ ปุ๋ย และสารเคมีทางการเกษตร ซื้อจากร้านที่เชื่อถือและบริษัทผู้ผลิตที่น่าเชื่อถือตรวจสอบได้ พร้อมจัดทำแบบบันทึก
• การปฏิบัติและควบคุมการผลิต มีการจัดการระบบการผลิต วางแผนปลูกสอดคล้องกับตลาด ใช้ระบบปลูกพืช (ICM) เพื่อบริหารแปลงปลูก ใช้ระบบ IPM ป้องกันกำจัดศัตรูพืช และมีการคัดคุณภาพ ดังนี้
  1. คุณภาพมาตรฐาน ได้แก่ ผิวไม่บอบช้ำ ขนาดผลสม่ำเสมอ และความหวาน
  2. คุณภาพปลอดภัย ไม่มีสารเคมีตกค้างในผลผลิต
  3. คุณภาพปลอดศัตรูพืช ไม่มีศัตรูพืชติดไปกับผลแคนตาลูป และเมล่อน
• การบันทึกและการควบคุมเอกสาร มีคู่มือปฏิบัติระบบการจัดการคุณภาพพืชตระกูลแตง และมีการจดบันทึกการปฏิบัติงานทุกขั้นตอน สำรวจแมลงศัตรูพืช ใส่ปุ๋ย การป้องกันกำจัดศัตรูพืช การเก็บเกี่ยว และการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว มีระบบทวนสอบย้อนกลังถึงระดับแปลง

ผลผลิตแคนตาลูปและเมล่อนของนางวาสนา สุขพิงค์ ที่ปฏิบัติตามระเบียบปฏิบัติ (GAP) ทั้ง 5 ขั้นตอน ทำให้แคนตาลูป และเมล่อน ได้คุณภาพมาตรฐานปลอดภัยและปลอดจากศัตรูพืช เป็นที่เชื่อมั่นและต้องการของคู่ค้าและผู้บริโภค ผลผลิตแคนตาลูป เฉลี่ย 3,000 กก./ไร่ ราคาจำหน่าย 38-68 บาท/กก. โดยมีผลผลิตออกสู่ตลาดสัปดาห์ละ 5-8ตัน การขยายผลปัจจุบันได้ขยายเพิ่มอีก 2 แปลง พื้นที่ 40 ไร่ (ในปี 2551) และ 30 ไร่ (ในปี 2552) มีกลุ่มเครือข่ายผลิตในจังหวัดตาก จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้รับการรับรองแหล่งผลิตพืชอื่น ๆ ปี 2548 (แตงกวา แตงร้าน ทับทิม) ปี 2549 (ผักหวาน ผักปลัง มะละกอ) และปัจจุบันรับรองแคนตาลูป และเมล่อน (ปี 2551) ทำให้ผู้บริโภคมีความเชื่อมั่นในความปลอดภัยคุณภาพผลผลิตได้มาตรฐาน (ความหวาน รสชาติ ความสด) จึงทำให้มียอดการสั่งซื้อ/จำหน่ายเพิ่มขึ้น มีปริมาณยอดขายที่แน่นอน ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น เกิดความยั่งยืนในระบบการผลิต

ความเป็นผู้นำและการเสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม

ความเป็นผู้นำ

• ดำรงตำแหน่งรองประธานเครือข่าย OTOP ชุมชนอำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี
• ดำรงตำแหน่งคณะกรรมการจัดการ การตลาดอำเภอหนองแค จังหวัดสระบุรี
• ส่งเสริมให้มีการพัฒนาบรรจุภัณฑ์โดยการผลิตของท้องถิ่น
• เป็นวิทยากรเผยแพร่ให้ความรู้กับชุมชน กลุ่มเกษตรกรในเครือข่ายและเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตร
• ร่วมมือกับหน่วยงานราชการ และเอกชน เพื่อแสดงสินค้าในเทศกาลต่าง ๆ
• เป็นสถานที่ศึกษาดูงานของนักเรียน นักศึกษา และประชาชน

ประโยชน์ส่วนรวม

• การเป็นวิทยากรแหล่งศึกษาดูงาน การผลิต แคนตาลูป เมล่อน
  1. คณะนักศึกษาปริญญาโท จาก ม.ลาดกระบัง หลักสูตร ไบโอเทคโนโลยี ขอเข้าดูงาน เรื่อง การเก็บเกี่ยวผลสดเมล่อน เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2549
  2. สำนักงานเกษตร อ.หนองแค จ.สระบุรี ขอทัศนศึกษาดูงานโดยนำทีมคณะสมาคมชุมชนไหม จากเมืองโปซอน สาธารณรัฐเกาหลี ชมวิธีการปลูกเมล่อน วันที่ 18 ธันวาคม 2549
  3. ศูนย์ กศน. อ.หนองแค จ.สระบุรี ขอความอนุเคราะห์จัดนิทรรศการ วันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2550
• กลุ่มเครือข่าย GAPภาคตะวันตก ม.เกษตรศาสตร์กำแพงแสน ขอเข้าศึกษาดูกิจกรรมฟาร์ม วันที่ 26 เมษายน 2550
  1. โรงเรียนคชสิทธิ์กิติคุณวิทยาคม ขอนำคณะลูกเสือเข้าชมกิจการ วันที่ 18-20 กรกฎาคม 2550
  2. Agricultural and food Marketing Association for Asia and the Pacificขอถ่ายทำสารคดี Agro Asianวันที่ 12-14 กรกฎาคม 2550
  3. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิหันตรา นำคณะผู้ร่วมโครงการมาตรฐานแปลงปลูกพืช ขอเข้าชมกิจกรรมฟาร์ม วันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2551
  4. การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยศูนย์อยุธยา นำคณะสื่อมวลชนขอเข้าชมกิจกรรมฟาร์มเพื่อการท่องเที่ยว วันที่ 30 สิงหาคม 2551
  5. คณะนักศึกษาแพทย์โรงพยาบาลรามาธิบดี ขอเข้าชมกิจกรรมฟาร์ม ครั้งที่ 1
  6. กองข่าวสาร ททท.สนง.ใหญ่ ขอเข้าชมกิจกรรมฟาร์ม วันที่ 18 กันยายน 2551
  7. คณะนักศึกษาแพทย์โรงพยาบาลรามาธิบดี ขอเข้าชมกิจกรรมฟาร์ม ครั้งที่ 2 วันที่ 12 ธันวาคม 2551
  8. คณะสำรวจแหล่งท่องเที่ยวภาคกลาง กองส่งเสริมแหล่งท่องเที่ยว การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ขดเข้าสำรวจพื้นที่เพื่อการท่องเที่ยว วันที่ 13 ธันวาคม 2551
  9. คณะ สมศ. ขอเยี่ยมชมกิจการของสวน วันที่ 24 มกราคม 2552
  10. ทีมงานร่วมด้วยช่วยกัน จ.สระบุรี INN ขอเยี่ยมชมฟาร์มเพื่อไปเผยแพร่ทางเว็บไซด์ www.rakbangerd.comวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2552
  11. ทีม CQL Care four ขอเยี่ยมชมกิจการเพื่อนำข้อมูลของฟาร์มนำเสนอกับ Care four ต่างประเทศเพื่อส่งออกสินค้า วันที่ 8 มกราคม 2552

การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

• เป็นผู้ครอบครองพื้นที่อย่างถูกต้อง
• มีการปรับปรุงบำรุงดินด้วยปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก มีการตรวจสอบค่าความเป็นกรด-ด่าง และใช้ร็อคฟอสเฟตขี้เถ้าแกลบปรับปรุงให้เหมาะสมกับการปลูก
• มีการป้องกันกำจัดศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสาน (IPM) โดยการสำรวจโรคแมลง ใช้สารเคมีเท่าที่จำเป็นตามคำแนะนำ การเก็บเอาผลผลิตที่เสียหายจากโรคแมลงทำลายนอกแปลง
• ทดลองสายพันธุ์แคนตาลูป ที่สามารถปลูกได้ในพื้นที่ร้อนชื้นทุกฤดูกาล ได้สายพันธุ์ที่เหมาะสม มีการใช้เชื้อไตโคเดอร์ม่า เพื่อควบคุมเชื้อรา ใช้วิธีการเก็บดอกและแขนงของต้นพืชออกจากแปลง เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งสะสมเพลี้ยไฟ ใช้สารเคมีที่ขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้อง และใช้ตามเวลากำหนดอย่างเคร่งครัด มีการบันทึกอัตราและปริมาณการใช้
• มีการปลูกไผ่รวกเป็นแนวป้องกัน และนำไผ่รวกมาใช้ประโยชน์ เป็นการลดตัดไม้ในป่า

สรุปรายรับ-รายจ่าย ปี 2549-2551

ที่มา:กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ “ประวัติและผลงานเกษตรกร สถาบันเกษตรกร สหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2552”, 2552.

ภาพประกอบ: 

node257.png