นางสาวประทุม สุริยา เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติสาขาบัญชีฟาร์ม

สถานที่ติดต่อ
ที่อยู่: 
เลขที่ 236 หมู่ที่ 2 ตำบลสันป่าตอง อำเภอแม่แตง
รหัสไปรษณีย์: 
50150
จังหวัด: 
เชียงใหม่
ผู้ประสานงาน: 
นางสาวประทุม สุริยา

การศึกษา  ปริญญาโท วิทยาศาสตร์เคมีมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ปี 2526

สถานภาพ  โสด

ผลงานดีเด่น

ความคิดริเริ่มและความพยายามฟันฝ่าอุปสรรค

เริ่มทำบัญชีส่วนตัวตั้งแต่สมัยเรียนหนังสือ และบันทึกบัญชีรับจ่ายในครัวเรือนเป็นประจำ เมื่อเปลี่ยนอาชีพมาเป็นเกษตรกร เนื่องจากขอลาออกจากราชการตามโครงการเกษียณอายุก่อนกำหนดมาทำเกษตรทฤษฎีใหม่ ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทดลองการปลูกพืชเพื่อคัดเลือกพันธุ์ใหม่ ๆ โดยนำความรู้ด้านวิทยาศาสตร์เคมีและภูมิปัญญาท้องถิ่น เทคโนโลยีอย่างง่ายมาใช้ในแปลงเกษตรทฏษฎีใหม่ เช่น การหว่านพืชตระกูลถั่วในแปลงช่วงถั่วออกดอกจะไถกลบ เพื่อใช้เป็นปุ๋ยพืชสดในการทำน้ำหมักชีวภาพ ปลูกสะเดา ตะไคร้หอม ตามแนวขอบรั้วและแปลงนา เพื่อไล่แมลง ปลูกถั่วเหลืองสลับข้าว เพื่อตัดวงจรชีวิตแมลงและโรคพืชจากการบันทึกบัญชีอย่างสม่ำเสมอทุกครั้งที่มีรายจ่ายหรือรายได้ พบว่าการแยกค่าใช้จ่ายครัวเรือนและต้นทุนประกอบอาชีพ สามารถใช้ประโยชน์จากข้อมูลจากการบันทึกทางบัญชีมาวางแผนลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและค่าใช้จ่ายในการจัดการฟาร์ม เช่น การรู้ต้นทุน กำไร ขาดทุน การกำหนดราคาขายผลิตผล การวางแผนลดต้นทุนหรือลดค่าใช้จ่ายเพื่อเพิ่มรายได้ นำไปสู่การมีภูมิคุ้มกันและมีเงินออม จึงได้ขยายผลการจัดทำบัญชีครัวเรือนและบัญชีต้นทุนประกอบอาชีพ การทำเกษตรทฏษฎีใหม่สู่เครือข่ายชุมชน ประชาชน นักเรียน นักศึกษา กลุ่มผู้ใช้น้ำ กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และเกษตรกรทั่วไป เพื่อนำข้อมูลทางบัญชีไปใช้ในการวางแผนประกอบอาชีพ ทำให้คนในชุมชนมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น

ผลงานความสำเร็จ

เป็นเกษตรกรดีเด่น ระดับจังหวัด ระดับภูมิภาค สาขาบัญชีฟาร์ม ประจำปี 2550/2551 และปี 2551/2552 สามารถจัดทำบัญชีเพื่อนำมาใช้ในการจัดการ บริหารจัดการฟาร์มอย่างมีประสิทธิภาพ ได้มีการนำความรู้ดังกล่าวไปเผยแพร่เพื่อสอนแนะนำและติดตามการจัดทำบัญชีแก่เกษตรกร กลุ่มเกษตรทฏษฎีใหม่ กลุ่มผู้ใช้น้ำกลุ่มเกษตร กลุ่มวิสาหกิจชุมชน และเกษตรกรผู้ขึ้นทะเบียนคนยากจน นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป รวมทั้งการสร้างเครือข่ายต่าง ๆ ไปยังประเทศสาธารณประชาธิปไตยประชาชนลาว และคนไทยในประเทศสหรัฐอเมริกา โดยทำหน้าที่เป็นอาสาสมัครเกษตรด้านบัญชี (ครูบัญชีอาสา) จังหวัดเชียงใหม่ ถ่ายทอดความรู้การจัดทำบัญชีแก่ประชาชนทั่วไป ผ่านสื่อต่าง ๆ เช่น สถานีวิทยุแห่งประเทศไทย สถานีวิทยุชุมชน และสถานีโทรทัศน์ ใช้ฟาร์มของตนเองเป็นสถานที่ศึกษาดูงานของเกษตรกร นักเรียน นักศึกษา โดยการเข้าค่ายศึกษาในพื้นที่จริงในแปลง ซึ่งได้มีการเน้นเรื่องการใช้บัญชีครัวเรือนและบัญชีต้นทุนประกอบอาชีพด้วยทุกครั้ง สร้างเครือข่ายในการสอนบัญชีครัวเรือนและต้นทุนประกอบอาชีพให้ทั่วถึงทุกพื้นที่

ความเป็นผู้นำและการเสียสละเพื่อส่วนรวม

ให้ทุนอาหารกลางวันแก่ศูนย์เด็กเล็กก่อนวัยเรียน และเป็นบุคคลตัวอย่างในการใช้บัญชีเป็นเครื่องมือในการวางแผนประกอบอาชีพและชำระหนี้จาก ธกส. เนื่องจากเคยมีน้ำท่วมฟาร์มทำให้ผลผลิตเสียหายทั้งหมด จนทำให้หมดกำลังใจที่จะเป็นเกษตรกร จึงทำให้ทุ่มเทในการทำงาน โดยการเป็นคณะกรรมการของชุมชนในการให้คำปรึกษาแนะนำด้านการเกษตรและสอนทำบัญชีแก่ชาวบ้านและนักเรียนทั้งภายในและภายนอกชุมชน โดยร่วมก่อตั้งชมรมอาสาสมัครเกษตรด้านบัญชี จังหวัดเชียงใหม่ เพื่อสนับสนุนช่วยเหลืองานราชการของจังหวัดเชียงใหม่ กรมตรวจบัญชีสหกรณ์และหน่วยงานอื่น ๆ อย่างสม่ำเสมอ

การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ได้มีการจัดทำคลองส่งน้ำเข้าไปในแปลงนาโดยการกรองน้ำตามธรรมชาติผ่านมอส เฟิร์น และไลเคน ให้เป็นตัวดักตะกอนเพื่อลดสารพิษในน้ำผ่านคลอง แต่ละชั้นจำนวน 20 ระดับ ซึ่งจะทำให้เกิดการเกื้อกูลตามระบบชีวนิเวศน์ และชีวบำบัด ก่อนที่จะระบายลงสู่ร่องน้ำไหลลงสระน้ำในการทำการเกษตรและแปลงนา อีกทั้งนำความรู้ด้านวิทยาศาสตร์มาผลิตปุ๋ยอินทรีย์/สารกำจัดศัตรูพืชและแมลงใช้เอง นอกจากนั้นอาศัยหลักการสิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์เกื้อกูลกัน (ตัวห้ำ ตัวเบียน)

ที่มา:กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ “ประวัติและผลงานเกษตรกร สถาบันเกษตรกร สหกรณ์ดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2552”, 2552.

ศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน
เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ
แหล่งเรียนรู้นวัตกรรม
แหล่งเรียนรู้เกษตรกรรมยั่งยืน
แหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน