แนวคิดในการทำเกษตรกรรมยั่งยืน
ครอบครัวนายเสาร์เคยไปรับจ้างทำงานก่อสร้างในเมืองต้องตื่นเช้าไปทำงาน เลิกงานตอนเย็นกลับมาถึงบ้านมือค่ำไม่มีเวลาไปดูแปลงการเกษตรในเวลากลางวันจึงต้องไปดูแลแปลงตอนกลางคืนใช้ไฟฉายส่อง เหนื่อยมาก คนครอบครัวไม่ค่อยมีเวลาได้อยู่ด้วยกันเวลาทำงานในแปลงการเกษตรของตนเองไม่มี สุขภาพเริ่มเหนื่อยล้า จึงเลิกไปทำงานก่อสร้างอย่างเด็ดขาด แล้วกลับมาทำการผลิตในแปลงตนเองตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2545 เริ่มจากการปลูกลำไยพันธุ์ นำไม้ผลที่สามารถกินได้มาปลูกวันละต้น 2 ต้น จนปัจจุบันไม้ผลและพืชต่าง ๆ ในสวนมีพื้นที่ 2 ไร่ มีมากกว่า 50 ชนิด ขณะเดียวกันช่วงที่ผ่านมามีโอกาสไปเรียนรู้เพิ่มเติมโดยไปศึกษาดูงานในพื้นที่ต่าง ๆ กับกลุ่มเครือข่ายและได้นำความรู้มาประยุกต์ใช้ในแปลงตนเอง เช่น ในแปลงยังมีพื้นที่ว่างระหว่างแถวไม้ผล จึงไถพรวนดินแล้วนำผักมาปลูก เพาะเห็ดฟาง หลังเก็บเห็ดหมดแล้วมีวัสดุเหลือนำมาใส่ใต้ต้นลำไยเพื่อเป็นปุ๋ย ใต้ต้นลำไยก็นำพืชสมุนไพร พืชผักสวนครัวมาปลูกใช้พื้นที่ให้เกิดประโยชน์มากที่สุด เพื่อจะมียารักษาโรค มีอาหารไว้กินเหลือจึงขาย และมีการทำจุลินทรีย์ท้องถิ่น ทำปุ๋ยหมักชีวภาพไว้ใช้เองในแปลงของตนเอง มีคติประจำครอบครัวว่า “การทำการเกษตรไม่ต้องไปเป็นลูกจ้างใคร”
รูปแบบ/ระบบการผลิต
- ระบบการผลิตแบบสวนผสมผสาน ในพื้นที่ 2 ไร่ โดยปลูกพืชมากกว่า 50 ชนิด ทั้งไม้ผลที่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ พืชผักสวนครัว สมุนไพร
- สร้างพลังงานทางเลือก ทำเตาเผาถ่านประหยัดพลังงานจากกิ่งไม้ในสวนที่ได้ทั้งถ่านและน้ำส้มควันไม้
ความรู้/กระบวนการเรียนรู้
- การจัดระบบแปลงเกษตรผสมผสานทั้งไม้ผลและพืชผัก สมุนไพร
- การปรับปรุงดิน (การทำปุ๋ยหมัก)
- การวางแผนการผลิต/ตลาด (ผักปลอดสาร/เห็ดฟาง)
- การเผาถ่าน/น้ำส้มควันไม้
ความสำเร็จ/ผลที่ได้รับ/จุดเด่น
- ชุดความรู้และกระบวนการเรียนรู้ในการจัดการผลผลิตในแปลงมีทั้งพืชผัก สมุนไพร และไม้ผลที่หลากหลาย สร้างความมั่นคงทางอาหารและสร้างรายได้จากการจำหน่ายผลผลิตในแปลงอยู่กับครอบครัว
- การพัฒนาพลังงานทางเลือกจากวัสดุในแปลง เช่น กิ่งไม้ และความรู้ในการทำน้ำส้มควันไม้เพื่อใช้ในแปลงเกษตร