เนื่องจากเดิม คุณอุษา เกลี้ยงช่วย มีอาชีพขายปลาสดในตลาดนัด ซึ่งในแต่ละวันจะมีปลา บางชนิดขายไม่หมด หากแช่น้ำแข็งไว้ ปลาก็จะไม่สดขายไม่ได้ราคา คุณอุษาก็จะนำปลาที่เหลือในแต่ละวันมาทำเป็นปลาเค็มตากแห้งไว้เพื่อจำหน่ายแทน ซึ่งการทำปลาเค็มตากแห้งโดยทั่วไปมักมีปัญหาเรื่องแมลงวันรบกวน โดยไต่ตอมและวางไข่ ทำให้ปลาเสียหายมีผลถึงผู้ผลิตต้องสูญเสียรายได้และคุณภาพปลาลดลงไม่เป็นที่ต้องการของผู้บริโภค คุณอุษาจึงคิดค้นวิธีป้องกันแมลงวันโดยการทำมุ้งกาง มิให้แมลงวันเข้าไปภายในบริเวณตากปลาได้ ทดลองทำและปรับปรุงดัดแปลงมาตลอด จนได้รูปแบบที่เหมาะสมในการผลิต และยึดการทำปลาเค็มกางมุ้งเป็นอาชีพหลักในปัจจุบัน
การทำมุ้งครอบปลาเค็ม
อุปกรณ์ทำมุ้งปลา
- ไม้ขนาด 1x2 นิ้ว และเหล็กท่อประปา
- ไม้สร้างโครงเพื่อกางมุ้ง
- ตาข่ายไนล่อนสีขาว
วิธีการทำ
ทำได้โดยนำเหล็กท่อประปาและไม้ที่เตรียมไว้ มาต่อทำเป็นโครงสร้างตามแบบและขนาดที่ต้องการเมื่อได้โครงสร้างเรียบร้อยแล้ว ก็ทำการครอบโครงสร้างทั้งหมดด้วยตาข่ายไนล่อนสีขาว ไม่ให้มีช่องที่แมลงวันบินเข้าไปได้ ปลาเค็มตากแห้งจะมีคุณภาพปลอดภัยจากสารเคมี เป็นแหล่งเรียนรู้ในชุมชน และสร้างรายได้ให้กับชุมชน
รูปแบบการตากปลาโดยการกางมุ้งนี้สามารถปรับใช้ในพื้นที่ทั่วไป เป็นการปฏิบัติที่ไม่ยุ่งยากและสลับซับซ้อน สามารถนำไปใช้ได้ทุกพื้นที่ ถ้าหากมีปัญหาก็คงเรื่องการกางมุ้งเพื่อมิให้แมลงวันบินเข้าไปในมุ่งนั่นเอง และปัญหาอีกอย่างหนึ่งก็คือเกี่ยวกับฤดูกาล ถ้าหากว่าเป็นช่วงฤดูฝน วันไหนฝนตกจะมีปัญหาพอสมควร ถ้าหากว่าปลาได้รับแดดไม่พอเพียงจะมีปัญหาเรื่องคุณภาพ หรืออาจเสียหายทั้งหมดได้ เพราะฉะนั้นต้องคำนึงถึงความระมัดระวังในการกางมุ้งและฤดูกาลได้ดี จึงสามารถนำไปใช้ได้ดี
ที่มา:
- สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร “นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียงองค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน”, 2552.
- สำนักงานเกษตรอำเภอสิเกา จังหวัดตรัง โทรศัพท์ 0-7529-1124
