ปลูกข้าวแบบตัดตอซัง

การทำนาแบบตัดตอซัง สาเหตุเกิดจากการที่เกษตรกรไดรับปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากในช่วงฤดูฝนช่วงเดือนมิถุนายนถึงกันยายนของทุกปี หลังจากทำนาปรังแล้วจึงไม่คิดที่จะทำการไถหว่านเมล็ดพันธุ์ข้าวลงไปใหม่เพราะกลัวน้ำจะท่วมเหมือนทุกปี จึงทดลองตัดตอซังข้าวดูเพื่อให้ข้าวแตกหน่อใหม่อีกครั้ง แล้วปล่อยน้ำให้ท่วมทั้งแปลงนาข้าว หลังจากนั้นต้นข้าวจะแตกหน่อขึ้นมาใหม่ สามารถให้ผลผลิตดี ประหยัดค่าเมล็ดพันธุ์ไม่ต้องไถ และไม่ต้องเสี่ยงกับน้ำท่วมเมล็ดพันธุ์ข้าวอีกด้วย

การปลูกข้าวแบบตัดตอซัง

วิธีการปฏิบัติ

1. หลังทำการเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว 2 สัปดาห์ จึงทำการตัดตอซังข้าว โดยการใช้เครื่องตัดหญ้าตัดตอต้นข้าวให้เหลือแต่ตอแล้วเก็บฟางข้าวออกจากแปลงนา
2. ให้ปล่อยนำเข้าแปลงนาข้าวที่ทำการตัดตอไว้ให้ทั่วทั้งแปลงเพื่อเลี้ยงตอข้าวให้แตกหน่อ
3. หลังจากการปล่อยน้ำเข้าแปลงนา ประมาณ 15 วัน จึงทำการใส่ปุ๋ยสูตร 46-0-0 ในอัตราเฉลี่ย 5 กิโลกรัม/ไร่ เพื่อบำรุงหน่อและรากข้าวให้มีความแข็งแรงพร้อมที่จะเจริญเติบโตเป็นลำต้นที่สมบูรณ์ต่อไป
4. ควรหมั่นตรวจดูแปลงนาข้าว ถ้ามีโรคหรือแมลงรบกวนให้ใช้สารสกัดสมุนไพรทำการฉีดพ่นเพื่อไล่แมลงศัตรูข้าวและเป็นการลดต้นทุนของเกษตรกรด้วย ความถี่ของการฉีดพ่นขึ้นอยู่กับปริมาณของศัตรูพืชที่ได้จากการสังเกตแปลงนาข้าวอย่างสม่ำเสมอ
5. ทำการฉีดพ่นปุ๋ยน้ำชีวภาพอีกประมาณ 2 ถึง 5 ครั้ง ก่อนจะถึงการเก็บเกี่ยว ขึ้นอยู่กับความอุดมสมบูรณ์ของต้นข้าวและน้ำจะต้องหล่อเลี้ยงต้นข้าวอยู่ตลอด
6. ควรใส่ปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ดหลังอายุหน่อข้าวได้ 1 เดือน หรือ 30 วัน
7. การเก็บเกี่ยวควรระบายน้ำออกจากแปลงนาข้าวให้หมดและให้ดินแห้งเพราะดินที่ไม่ได้ไถจะหล่ม เนื่องจากเราทำการตัดตอซัง

ปัญหาที่พบในการทำนาแบบตัดตอซังข้าว

1. ถ้าไม่มีการเก็บตอซังหรือฟางข้าวออกจากแปลงนาจะมีปัญหาตามมาในภายหลังในเรื่องของสิ่งเจือปน
2. ถ้ามีการตัดตอซังหลายครั้งติดต่อกันเกิน 2 ครั้งขึ้นไป ดินนาจะหล่ม
3. น้ำหนักผลผลิตที่ได้จะเบากว่าการไถหว่านใหม่

สำหรับแปลงนาที่จะทำการตัดตอซังข้าว กรณีใช้รถเกี่ยว ก่อนที่จะนำรถมาเกี่ยวข้าวควรปล่อยน้ำออกจากแปลงนาเพื่อให้ดินแห้ง เวลารถเกี่ยวข้าวเข้าไปเกี่ยวจะได้ไม่เหยียบย่ำต้นข้าวเสียหาย เพราะดินอ่อนตัวเป็นหลุมตอข้าวจะเสียหายมากกว่า และหลังจากเกี่ยวเสร็จแล้วควรกระจายฟางให้ทั่วหรือไม่ก็ทำการอัดฟางก้อนเพื่อนำไปเลี้ยงสัตว์แล้วจึงทำการตัดตอข้าว  การตัดตอซังเหมาะสำหรับพื้นที่นาที่มีปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากในฤดูน้ำหลาก เป็นการลดความเสี่ยงจากการถูกน้ำท่วมและเป็นการลดต้นทุนการผลิต ในเรื่องของเมล็ดพันธุ์ การไถพรวนดิน และแรงงาน

ที่มา : 

1. สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร "นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง องค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน", 2552.
2. สำนักงานเกษตรอำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย โทรศัพท์ 0-5568-1484