ชาวบ้านตำบลตะกาดเง้า อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ซึ่งมีอาชีพการเพาะเลี้ยงหอยนางรม จะใช้วิธีการเพาะเลี้ยงหอยนางรมตามธรรมชาติ โดยใช้เสาหลักไม้ และเสาหลักปูนซีเมนต์ เพื่อให้หอยนางรมมาเกาะอาศัยนั้น ปริมาณผลผลิตที่ได้น้อย ประกอบกับมีต้นทุนในการผลิตที่สูง และไม่สามารถเคลื่อนย้ายไปเลี้ยงในพื้นที่อื่นได้ (จำหน่ายให้กับเกษตรกรนอกพื้นที่) เกษตรกรจึงได้คิดค้นหาวิธีที่ลดต้นทุนการผลิตในการเพาะเลี้ยงหอยนางรม จึงเป็นที่มาของพวงแขวนเพาะพันธุ์หอยนางรม หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า อีแปะ มีน้ำหนักเบาเคลื่อนย้ายง่าย ราคาถูก วัสดุหาได้ง่ายในท้องถิ่น เก็บไว้ได้นาน ใช้ได้ดีมีประสิทธิภาพสูง สร้างงานสร้างอาชีพให้กับคนในท้องถิ่น
การทำพวงแขวนเพาะพันธุ์หอยนางรม
อุปกรณ์
- เชือกไน่ล่อน
- ปูนซีเมนต์
- ทรายละเอียด
- น้ำ
วิธีการทำ
- นำเชือกไนล่อนขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 มม. ยาวประมาณ 100-120 ซม. ต่อ 1 เส้น วางตามยาวบนแผ่นไม้อัด หรือกระสอบปุ๋ยที่ปูบนที่ราบแล้วโรยด้วยทรายละเอียดบาง ๆ เพื่อป้องกันปูนซีเมนต์ติดกับที่รอง
- ผสม ปูนซีเมนต์ ทรายละเอียด น้ำ ให้เข้ากัน
- นำส่วนผสมปูนซีเมนต์ที่ได้ มาหยอดทับบนเส้นเชือกไนล่อนที่เตรียมไว้ โดยหยอดให้เป็นแผ่นวงกลม ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 3-4 ซม. หนาประมาณ 0.5 ซม. โดยหยอดที่หัวและท้ายของเส้นเชือกด้านละประมาณ 5 แผ่น
- ทิ้งไว้ให้ส่วนที่หยอดแห้งและแข็ง 1-2 วัน
- นำส่วนที่แห้งแล้วมาทำเป็นพวง ๆ ละ 5 เส้น มัดตรงกลางพวง จะได้พวงละ 10 ช่อ เพื่อเก็บรอการจำหน่าย หรือนำไปแขวนในแหล่งน้ำที่มีเชื้อหอยนางรมชุกชุมเพื่อให้ลูกหอยมาเกาะ แล้วเก็บจำหน่ายให้กับผู้ที่ต้องการซื้อไปเลี้ยงในแหล่งน้ำอื่น (ต่างจังหวัด)
พวงแขวนเพาะพันธุ์หอยนางรมสะดวกในการขนย้ายเมื่อถึงฤดูกาลเก็บผลผลิต คือ เกษตรกรสามารถหิ้วขึ้นมาได้ทั้งพวง ไม่เหมือนการเลี้ยงแบบเดิม คือ การเลี้ยงด้วยเสาหลักไม้หรือเสาหลักปูนซีเมนต์และยังสามารถนำกลับมาใช้ได้อีก นอกจากนี้ยังส่งเสริมให้เกิดการรวมกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรเพื่อลดต้นทุนการผลิต และผลิตเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้ให้กับสมาชิกกลุ่ม และสมาชิกในครัวเรือน เพราะเด็ก ๆ สามารถทำได้ เนื่องจากกระบวนการทำไม่ยุ่งยาก ซับซ้อน เป็นการสร้างรายได้ให้กับครอบครัวได้อีกทางหนึ่ง
ที่มา:
- สถาบันสร้างเสริมนวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมส่งเสริมการเกษตร “นวัตกรรมภูมิปัญญาเศรษฐกิจพอเพียงองค์ความรู้ของเกษตรกรและชุมชน”, 2552.
- สำนักงานเกษตรอำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี โทรศัพท์ 0-3943-1004