มหาวิชชาลัยภูมิปัญญาไทอีสานคืนถิ่น

แนวคิด/ความเป็นมา

ปี 2527 มีการจัดตั้งกลุ่มเลี้ยงปลาในหมู่บ้าน และในปี 2542 กลุ่มได้เข้าร่วมกับเครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน 5 จังหวัด แกนนำที่สำคัญ คือ นายชาลี มาระแสง มีประสบการณ์ในการทำเกษตรผสมผสานมาอย่างยาวนาน มีความรู้ที่เกิดจากการปฏิบัติจริงและเรียนรู้ด้วยตนเอง การดำเนินชีวิตมีการปรับเปลี่ยนโดยน้อมนำเอาแนวคิดตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นหลักในการดำเนินชีวิต โดยการออมน้ำ ออมดิน ออมสัตว์ ออมต้นไม้ยืนต้น สั่งสมภูมิปัญญาและกัลยาณมิตร ทั้งยังเกิดการรวมตัวของเครือข่ายปราชญ์ในภาคอีสานที่มีแนวคิดร่วมกันเพื่อให้เกิดการพึ่งพาตนเองและพึ่งพาระหว่างกันในเครือข่าย มีการจัดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน มีเวทีเสวนาเพื่อร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมแก้ไขปัญหา จนเกิดเป็นศูนย์การเรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่ มหาวิชชาลัยภูมิปัญญาไทอีสานคืนถิ่น

กิจกรรม/กระบวนการเรียนรู้

ศูนย์เรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่ มีกระบวนการเรียนรู้ที่ถ่ายทอดให้แก่ผู้เข้ารับการอบรมผ่านการบรรยายทั้งแนวคิดและทฤษฎี การสาธิตประกอบในห้องและที่ฐานการเรียนรู้ การอภิปรายกลุ่ม การฝึกปฏิบัติ เช่น การทำน้ำหมัก การขยายพันธุ์ไม้ การเพาะเห็ดขอน เห็ดนางรม เห็ดนางฟ้า เห็ดฟาง การศึกษาดูงาน โดยศูนย์มีแปลงเกษตรกรตัวอย่างในพื้นที่ที่สามารถให้ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้ในเรื่องต่าง ๆ

เนื้อหาสาระในหลักสูตรการอบรมของศูนย์ฯ ได้แก่ การผสมผสานสู่เศรษฐกิจพอเพียง แนวทางการทำเกษตรผสมผสานตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การเชื่อมโยงเกษตรผสมผสานสู่การฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของชุมชน เกษตรประณีต 1 ไร่พอเพียง การเพาะเห็ดฟาง การขยายพันธุ์ไม้ผล-ไม้ยืนต้น การเลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติก การปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษ การจัดทำแผนการใช้ที่ดินและการจัดการชีวิตตนเอง และการจัดทำบัญชีครัวเรือน

ความสำเร็จ/ผลที่ได้รับ/จุดเด่น

ศูนย์ฯ มีจุดเด่นด้านเกษตรผสมผสานตามทฤษฎีใหม่ การปลูกต้นไม้ เช่น การเพาะกล้า การทำปุ๋ยชีวภาพ เกษตรประณีต 1 ไร่ การเลี้ยงปลา และการเลี้ยงหมู ศูนย์เผยแพร่แนวคิด 4 ออม คือ การออมน้ำ ออมดิน ออมสัตว์ ออมต้นไม้ยืนต้น นอกจากนี้ยังส่งเสริมการผสมผสานความรู้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานเข้ากับความรู้ใหม่ เกิดการบูรณาการความรู้ที่สอดคล้อง