ประวัติความเป็นมา
ตำบลท่ากระท้อน อำเภอพุนพิน จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีทุ่งกระจูดตามธรรมชาติ เนื้อที่ 600 ไร่ เกษตรกรซึ่งมีเวลาว่างจากการทำสวนยางพารา จึงได้นำต้นกระจูดมาจักสาน โดยใช้ภูมิปัญญาของชาวบ้านที่สืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ต่อมามีการรวมกลุ่มกันและภาครัฐเข้ามาสนับสนุนให้ความรู้ด้านการผลิตและการบริหารจัดการ การพัฒนาคุณภาพผลิตภัณฑ์ การออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ทันสมัยตามความต้องการของตลาด ทำให้กลุ่มฯ มีความเข้มแข็ง สามารถพัฒนาการผลิตที่เป็นเอกลักษณ์ของตำบล ทำให้สมาชิกรู้จักใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ มีรายได้เสริมจากอาชีพหลัก
การบริหารงาน
กำหนดให้วันที่ 24 ของทุกเดือนเป็นวันประชุมกลุ่มฯ ซึ่งประธานจะแจ้งข่าวสารและกิจกรรมที่กลุ่มฯ จะจัดขึ้นให้กับสมาชิกรับทราบ เป็นการประชุมปรึกษาหารือ เพื่อแก้ปัญหา เพื่อลงมติ หรือเพื่อจัดสรรงานคำสั่งซื้อใหม่ ๆ ให้กับสมาชิก ดังนี้
- การรับซื้อสินค้าจากสมาชิก สมาชิกทุกคนสามารถนำสินค้ามาจำหน่ายได้ทุกวัน ณ ที่ทำการกลุ่มฯ โดยประธานจะเป็นผู้จ่ายเงิน และบันทึกลงในสมุดบัญชีซื้อสินค้าประจำวัน โดยการทำการหักเงินไว้ร้อยละ 3 ของรายได้เข้ากล่มฯ เพื่อเก็บสำรองไว้เป็นค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ต่อไป
- การขายสินค้า ทางกลุ่มฯ จะจำหน่ายสินค้าที่รับซื้อจากสมาชิกให้กับลูกค้าส่งหรือลูกค้าปลีก โดยการบวกกำไรร้อยละ 5 เข้าเป็นรายได้กลุ่มฯ เพื่อใช้ในการบริหารและจ่ายปันผลตอนสิ้นปี
- การออมทรัพย์ กำหนดให้สมาชิกทุกคนต้องเปิดบัญชีเงินฝากออมทรัพย์ เพื่อให้มีเงินออมไว้ใช้จ่ายในเวลาที่จำเป็น โดยกำหนดให้ฝากไว้เดือนละ 50 บาท เมื่อสมาชิกนำเงินมาฝากในวันที่ 24 พนักงานบัญชีจะออกใบเสร็จรับเงินให้ทุกครั้ง และลงบันทึกในสมุดบัญชีรับ ทุกสิ้นปีจะจ่ายดอกเบี้ยเงินฝากให้กับสมาชิกในอัตราร้อยละ 4 ต่อปี
- การให้กู้เงิน สมาชิกที่มีความเดือดร้อนต้องการกู้เงิน สามารถกู้เงินได้ โดยมีเงื่อนไขว่าจะกู้ได้ครั้งละไม่เกินวงเงินออมทรัพย์ที่ตนเองมีอยู่ และต้องมีสมาชิกในกลุ่มฯ ค้ำประกันรับรอง 2 คน และอนุญาตให้กู้ได้ไม่เกินครั้งละ 5,000 บาท คิดดอกเบี้ยร้อยละ 12 ต่อปี
- กิจกรรมขายข้าวสาร ผลิตภัณฑ์เกษตรสินเชื่อ ได้จัดให้ในวันที่ 24 ของทุกเดือน สมาชิกสั่งซื้อข้าวสาร อาหารสัตว์ ปุ๋ย ยาฆ่าหญ้า ตามชนิดที่ตนเองต้องการ โดยทางกลุ่มฯ จัดหาให้จากร้านค้าส่ง ให้เครดิตแก่สมาชิก 1 เดือน วันที่ 24 เดือนถัดไปนำเงินมาชำระทั้งหมด พร้อมบวกส่วนเพิ่มกำไรเข้ากลุ่มฯ 50 บาทต่อกระสอบ และสามารถสั่งซื้อสินค้าใหม่ต่อได้เลย
การบันทึกบัญชี-การเงิน จะทำการบันทึกบัญชีรายการ สรุปยอดทุกบัญชีในวันสิ้นเดือน และเมื่อสิ้นปีจะทำการปิดยอดทุกบัญชี สรุปผลออกมาเป็นงบการเงินเพื่อแสดงฐานการเงิน (งบดุล) และแสดงผลการดำเนินงาน (งบกำไรขาดทุน) ในปีที่ผ่านมา หากผลการดำเนินงานมีกำไร ก็จะจ่ายเงินปันผลกับสมาชิกตามสัดส่วนการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ของกลุ่มฯ
การบริหารด้านการตลาดและสินค้าคงเหลือ
กลุ่มจะมีลูกค้า 2 ประเภท คือ ลูกค้าปลีกและลูกค้าส่ง สินค้ามีความหลากหลายวางจำหน่ายที่กลุ่มฯ และตามศูนย์จำหน่ายสินค้าต่าง ๆ ให้ลูกค้าสามารถเลือกซื้อได้สะดวกและตรงตามความต้องการ
ประโยชน์และผลกระทบต่อชุมชน
งานจักสาน เป็นสินค้าหัตถกรรมที่ใช้ภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อน ที่นำวัชพืชจากหนองน้ำมาใช้ประโยชน์ วัตถุดิบไม่ต้องซื้อหา สามารถเพิ่มรายได้ให้กับสมาชิกและชุมชน ส่งผลดีต่อสิ่งแวดล้อม โดยใช้กรรมวิธีการนำต้นกระจูดมาใช้อย่างถูกวิธี ทำให้มีการงอกทดแทนต้นเก่าอยู่เสมอ คนในชุมชนเกิดความหวงแหนในทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่ มีการช่วยกันดูแลรักษาให้อยู่คู่กับชุมชนตลอดไป
ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.