แนวคิด/ความเป็นมา
ศูนย์การเรียนรู้คุ้มตาหนุ่ย มีที่ดินถือครอง 70 ไร่ เป็นที่ดินของปราชญ์นางรุ่งไพลิน รอดบุญ โดยเริ่มจากนางรุ่งไพลิน รอดบุญ ได้เข้ารับการฝึกอบรม ความรู้จากวิทยากรในจังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อจะได้นำความรู้มาใช้ เมื่อกลับมาถึงบ้านและจะทดลองทำตามที่ได้รับความรู้มาบางอย่างไม่สามารถปฏิบัติได้ จึงเกิดแนวคิดว่าที่จะจัดให้มีการฝึกอบรมในพื้นที่ และวิทยากรใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย ประกอบกับตนเองได้ทดลองปฏิบัติในแปลงมาอย่างต่อเนื่องมีประสบการณ์ ในปี 2551 จึงได้จัดตั้งเป็นศูนย์เรียนรู้คุ้มตาหนุ่ย ตำบลกรุงชิง จังหวัดนครศรีธรราช โดยยึดแนวเศรษฐกิจพอเพียง นำสู่การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิต สู่ธรรมชาติ อนุรักษ์ธรรมชาติ และสามารถพึ่งพาตนเองได้
กิจกรรม/กระบวนการเรียนรู้
ศูนย์การเรียนรู้ตำบลกรุงชิง ใช้เทคนิคในการถ่ายทอดความรู้ ประกอบด้วย การบรรยาย โดยเฉพาะภาคทฤษฎี มีทั้งในห้องเรียนและที่ฐานเรียนรู้ การสาธิต เช่น การผลิตปุ๋ยหมัก การผลิตอาหารสัตว์ การทำสบู่ ฯลฯ โดยส่วนหนึ่งสาธิตที่ฐานเรียนรู้ และอีกส่วนหนึ่งสาธิตในห้องเรียน นอกจากนี้ยังมีการฝึกปฏิบัติที่ฐานเรียนรู้ รวมทั้งการศึกษาดูงานในพื้นที่ตำบล ได้แก่ ด้านแหล่งท่องเที่ยวในหมู่ที่ 1 2 และ 3 การทำปุ๋ยหมักในหมู่ที่ 46 และ 11
สื่อที่ใช้ในการถ่ายทอดความรู้ ประกอบด้วย วิทยากรประจำศูนย์จำนวน 14 คน เอกสารประกอบ การฝึกอบรม ประกอบด้วย คู่มือศึกษา การทำของใช้ในครัวเรือน เอกสารการอบรมปรัชญา กรอบแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติ รวมทั้งเอกสารเผยแพร่เรื่องสูตรการกำจัดพิษในระบบของร่างกาย และวีดิทัศน์เรื่องการทำปุ๋ยหมัก การท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์ ฯลฯ
ศูนย์จัดการอบรมในหลักสูตร “ปรัชญา กรอบแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติ”มีระยะเวลาฝึกอบรม 5 วัน ในปี 2551 ได้ฝึกอบรมเกษตรกรจำนวน 300 คน โดยหัวข้อการอบรม ประกอบด้วย หลักการ/ปรัชญา/แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ การบริหารการเงิน การออม การทำบัญชีครัวเรือน การผลิตเตาเผาถ่านและการเผาถ่าน น้ำส้มควันไม้ กองทุนปลูกต้นไม้และสวัสดิการ การผลิตของใช้ทดแทน การทำสบู่เหลว น้ำยาปรับผ้านุ่ม การปรับโครงสร้างดิน การเลี้ยงปลาน้ำจืด การเลี้ยงผึ้งโพรงไทย การทำปุ๋ยหมักชีวภาพและผักปลอดสารพิษ และในอนาคตศูนย์มีแผนที่จะเพิ่มหลักสูตรแพทย์แผนไทยและสุขภาพ โดยฝึกอบรมเกษตรกรอาสา ในส่วนของวิทยากรมีการพัฒนาความรู้เพิ่มเติมโดยการฝึกอบรม และศึกษาดูงานและปรับปรุงพื้นฐานการเรียนรู้ ปุ๋ยหมักให้มีพื้นที่กว้างขึ้น
ความสำเร็จ/ผลที่ได้รับ/จุดเด่น
- หัวข้อเด่นของศูนย์มีทั้งแนวคิด เทคนิคการเกษตร เช่น การปรับโครงสร้างดิน การเลี้ยงปลาน้ำจืด การเลี้ยงผึ้งโพรงไทย การทำปุ๋ยหมักชีวภาพและผักปลอดสารพิษ นอกจากนี้ยังมีการอบรมเสริมในเรื่องการบริหารจัดการองค์กร การทำบัญชีครัวเรือน และปรัชญา แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง
- มีการเชื่อมโยงกับศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้านในจังหวัดเดียวกัน เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์กัน โดยมีการประชุมรวมกันทุกเดือน นอกจากนี้ยังเชื่อมโยงกับศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน เพื่อขอสนับสนุนวิทยากรรวมทั้งงบประมาณเพื่อการพัฒนาวิทยากรของศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้าน และจัดหากลุ่มเป้าหมายเข้ารับการฝึกอบรม