ศูนย์การเรียนรู้ เกษตรสมดุลย์ ไร่ทักสม

ประวัติความเป็นมา

นายธงไชย คงคาลัย เป็นผู้ที่ให้ความสนใจในด้านการเกษตรและทำอาชีพเกษตร โดยเริ่มจากขุดบ่อเลี้ยงปลาในพื้นที่ 40 ไร่ ในปี 2529 และมีการเลี้ยงไก่บนบ่อปลา การเลี้ยงไก่ในขณะนั้นเป็นธุรกิจที่มีรายได้ดี จึงได้ขยายพื้นที่เพิ่มขึ้นมีการเลี้ยงไก่ถึงครั้งละประมาณ 1,000,000 ตัว จนกระทั่งปี 2534 พื้นที่การเกษตรประสบปัญหาน้ำท่วม และโดนพายุฤดูร้อนพัด ทำให้ประสบกับภาวะขาดทุนและมีหนี้สินมากมาย  ต่อมาในปี 2538 ได้เริ่มกลับมาดำเนินกิจกรรมทางด้านการเกษตรอีกครั้ง โดยได้นำประสบการณ์กลับมาทบทวน และเปลี่ยนกิจกรรมจากการเกษตรเชิงเดี่ยว ที่มีความเสี่ยงสูง ไปเป็นกิจกรรมเกษตรผสมผสานและไร่นาสวนผสม นำกระบวนการเกษตรแบบพึ่งตนเองและอาศัยสภาพธรรมชาติมาปรับใช้ ลดการพึ่งพาจากภายนอก มีการศึกษาทดลองและแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้รู้อย่างต่อเนื่องในหลายเรื่อง ความเป็นอยู่เริ่มกลับมาอยู่ในสภาวะที่ดีขึ้นอีกครั้ง และเริ่มมีการพบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์ซึ่งกันและกันระหว่างเครือข่ายปี 2549 ได้เริ่มเปิดศูนย์เป็นแหล่งเรียนรู้และเป็นสถานที่ฝึกอบรมเกษตรกร เกี่ยวกับกระบวนการพึ่งตนเองตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง

หลักคิด

มุ่งเน้นการดำเนินการตามหลักปรัชญาแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ที่พึ่งตนเองใน 5 ด้าน ได้แก่ จิตใจ สังคม เทคโนโลยี ทรัพยากร และเศรษฐกิจ โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มเกษตรกรให้มีการปฏิบัติตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

แนวทางการบริหารจัดการ  การบริหารจัดการและการให้บริการแก่เกษตรกรมี 3 ลักษณะ ดังนี้

1. การฝึกอบรมตามแผนงาน/โครงการ หรือนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และหน่วยงานต่าง ๆ
2. การฝึกอบรมตามความต้องการของเกษตรกร กลุ่มละไม่ต่ำกว่า 20 คน โดยผู้เข้ารับการอบรมออกค่าใช้จ่ายเอง
3. การศึกษาดูงาน ค่าบริการ คณะละ 2,000 บาท และจ่ายค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มตามอัตรากำหนด

การพัฒนากิจกรรม

มุ่งเน้นให้เกิดการปฏิวัติตนเอง เรื่อง ปัญญา และความรู้ในการประกอบอาชีพ โดยนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาปรับใช้และเน้นการดำเนินการตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง และเกษตรทฤษฎีใหม่ เพื่อจัดระบบให้สมดุล ลดรายจ่าย และเพิ่มรายได้ ในครัวเรือน

แนวทางการระดมทุน

มุ่งใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างสมดุล และมีประสิทธิภาพ ก่อนที่จะเชื่อมโยงเข้าสู่แหล่งทุนและแหล่งสนับสนุน

กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหา

นำปรัชญาแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ พร้อมทั้งให้มีการจัดทำแผนชีวิต บัญชีชีวิต เพื่อกำหนดแผนการแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้อง

องค์ความรู้ที่โดดเด่น

1. ความรู้ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างสมดุล
2. ความรู้ด้านการสร้างกระบวนการกลุ่ม
3. ความรู้ด้านเศรษฐกิจพอเพียงที่เป็นรูปธรรม
4. ความรู้ด้านการผลิต การตลาด และการบริหารจัดการโดยประยุกต์จากภูมิปัญญาท้องถิ่น

ที่มา :

1. กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.
2. กองนโยบายเทคโนโลยีเพื่อการเกษตรและเกษตรกรรมยั่งยืน สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ "การศึกษาผลสัมฤทธิ์ โครงการพัฒนาการเกษตรตามแนวทฤษฎีใหม่ โดยยึดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง", 2550.