ศูนย์ศึกษาการพัฒนาของชาวบ้านโครงการส่งเสริมกสิกรรมไร้สารพิษอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

แนวคิด/ความเป็นมา

กลุ่มส่งเสริมกสิกรรมไร้สารพิษวังน้ำเขียวก่อตั้งขึ้นในปี 2541 จากการรวมกลุ่มของเกษตรกรในอำเภอวังน้ำเขียว โดยแกนนำคือ นายอำนาจ หมายยอดกลาง ซึ่งตระหนักถึงพิษภัยของสารเคมีทางการเกษตร ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของเกษตรกร โดยเฉพาะในพื้นที่วังน้ำเขียวซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร กลุ่มส่งเสริมกสิกรรมไร้สารพิษวังน้ำเขียวได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับไว้ในโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ และต่อมาได้จดทะเบียนเป็นสหกรณ์กสิกรรมไร้สารพิษในเขตปฏิรูปที่ดินอำเภอวังน้ำเขียว นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาพื้นที่บ้านน้ำซับ หมู่ 11 ตำบลวังน้ำเขียว อำเภอวังน้ำเขียว ให้เป็นสถานที่ฝึกอบรมและสาธิตกิจกรรมการเพาะปลูกโดยไม่พึ่งพาสารเคมี และการดำเนินชีวิตตามแนวทางพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงให้แก่เกษตรกรที่สนใจ

และในปี 2550 กลุ่มจึงได้รับคัดเลือกจากสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดนครราชสีมาให้เป็นศูนย์เครือข่ายปราชญ์ชาวบ้านตามโครงการพัฒนาเกษตรตามแนวทางทฤษฎีใหม่ และใช้ชื่อใหม่ว่า “ศูนย์ศึกษาการพัฒนาของชาวบ้านโครงการส่งเสริมกสิกรรมไร้สารพิษอันเนื่องมาจากพระราชดำริ”

กิจกรรม/กระบวนการเรียนรู้

ศูนย์ฯ มีกระบวนการถ่ายทอดความรู้ที่หลากหลาย ได้แก่ การบรรยาย การสาธิต การฝึกปฏิบัติ การอภิปรายกลุ่ม การศึกษาดูงาน โดยหลักสูตรชื่อ วิถีชีวิตชุมชนด้วยเศรษฐกิจพอเพียง มีเนื้อหาสาระที่หลากหลาย เช่น การบรรยายในหัวข้อ วิถีชุมชนด้วยเศรษฐกิจพอเพียง มีกิจกรรมเรียนรู้ตามฐานต่าง ๆ ฐานกสิกรรม การวางแผนการปลูก การจัดระบบน้ำ การเพาะกล้า การย้ายกล้า การดูแลรักษา การใส่ปุ๋ย การใช้สมุนไพรไล่แมลง ฐานพลังงานทดแทน ฐานแปรรูปผลิตภัณฑ์ ฐานแปรรูปอาหาร ฐานบ้านดิน นอกจากนี้ยังใช้วัฒนธรรมพื้นบ้าน เช่น การลงแขก การกตัญญูต่อสถานที่ ฯลฯ ซึ่งกิจกรรมทั้งหมดเน้นให้เกิดการแลกเปลี่ยน ทดลองปฏิบัติจริง ทำให้ผู้เข้ารับการอบรมสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้จริง

ความสำเร็จ/ผลที่ได้รับ/จุดเด่น

• ปราชญ์ชาวบ้านนายอำนาจ หมายยอดกลางมีจุดเด่นและมีความชำนาญด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การทำเกษตรอินทรีย์ ได้แก่ กสิกรรมไร้สารพิษ (ปลูกผัก-ทำนาไร้สารพิษ) พลังงานทดแทน การจัดการเรียนรู้ของชุมชน เศรษฐกิจชุมชน สุขภาพชุมชน การสร้างวิทยากรแกนนำ และกระบวนการสร้างชุมชนเข้มแข็ง