ศูนย์ศึกษาและพัฒนาวิสาหกิจชุมชนบ้านม่วงหวาน-โคกเจริญ

ประวัติความเป็นมา

บ้านม่วงหวาน-โคกเจริญ ก่อตั้งปี 2494 ย้ายจากถิ่นเดิม บ้านเฉนียง บ้านละโงนกรอย ตำบลบึง อำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์ ปัจจุบันมีประชากร 650 คน มีพื้นที่อยู่อาศัย 320 ไร่ พื้นที่ทำการเกษตร 3,500 ไร่ อาชีพหลัก ทำนา อาชีพเสริม เลี้ยงสัตว์ ปลูกพืชผัก เมื่อปี 2549 กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงศึกษาธิการ ได้เข้าไปพัฒนาชุมชนซึ่งทำให้เกิดการรวมตัว รวมกลุ่มในชาวบ้าน เป็นที่มาให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในชุมชนและองค์กร

หลักคิด

แนวทางการพัฒนาที่จะสร้างความเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองได้ในชุมชน จะต้องเกิดจากภายในชุมชนก่อน ชุมชนต้องสร้างกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้เกิดกระบวนการคิด สร้างกิจกรรมชุมชนเพื่อเป็นโอกาสให้เกิดการเรียนรู้การบริหารจัดการ โดยเริ่มจากชุมชนบนฐานของวัฒนธรรมความเชื่อในชุมชนเองเป็นเบื้องต้น

แนวทางการบริหารจัดการ

สร้างทีมงานแกนนำและแนวร่วมที่หลากหลาย สร้างกิจกรรมให้เกิดกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง การขยายและพัฒนากิจกรรมให้เหมาะสม การเชื่อมประสานกับหน่วยงานและองค์กรเครือข่ายทั้งภายในและภายนอกชุมชน

1. คณะกรรมการ ฝ่ายอำนวยการ ประกอบด้วย ประธาน รองประธาน เลขานุการ เหรัญญิก กรรมการร่วม กรรมการฝ่ายเงินออม ฝ่ายเงินกู้
2. คณะกรรมการฝ่ายกิจกรรมวิสาหกิจชุมชน ได้แก่ ฝ่ายศูนย์สาธิตการตลาด ฝ่ายโรงสีข้าว ฝ่ายรถนวด ฝ่ายผลิตของใช้ น้ำยาล้างจาน ทำขนม ฝ่ายปลูกผัก ฝ่ายธนาคารข้าว ฝ่ายปุ๋ยอินทรีย์ ฝ่ายรถเกี่ยวข้าว ฝ่ายเลี้ยงสัตว์ (ควาย)

การพัฒนากิจกรรม

1. การสร้างระบบและกระบวนการจัดการบริหาร เน้นความเหมาะสมกับความสามารถและศักยภาพ
2. การสร้างทุนโดยเน้นการออม
3. กระจายคนกระจายหน้าที่เพื่อการรับผิดชอบ สร้างนักคิด นักวิเคราะห์ และนักจัดการ
4. ติดตาม ประเมิน และตรวจสอบ ทบทวนอย่างต่อเนื่อง
5. กระจายและขยายกิจกรรมเป็นระยะ ๆ

แนวทางการระดมทุน

1. สร้างความศรัทธาเพื่อให้เกิดความเชื่อมี่นในการบริหารจัดการ
2. การระดมเงินออมภายในอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง
3. การเชื่อมโยงและหลอมเงินทุนแต่ละกองทุนภายในเข้าด้วยกัน
4. ขอการสนับสนุนจากแหล่งเงินทุนภายนอกเมื่อจำเป็นเท่านั้น

กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหา

1. ใช้หลักการประชุมพบปะกันให้บ่อย ยึดหลักอริยสัจ 4
2. การเรียนรู้ภายในให้ชัดลึก เรียนรู้ภายนอกให้หลากหลาย
3. จัดและสร้างกระบวนการเรียนรู้ที่เป็นระบบของทีมงานและเนื้องานภายในและภายนอก

องค์ความรู้ที่โดดเด่น

1. การจัดการทุนภายใน ทรัพยากร และภูมิปัญญาในชุมชน
2. การสร้างให้ชุมชนมีใจเป็นสาธารณะเกิดจิตสำนึก เห็นคุณค่ามากกว่ามูลค่า
3. การสร้างกระบวนการให้ชุมชนเกิดการเรียนรู้แนวทางการพึ่งพาตนเอง
4. การออมทรัพย์

ที่มา: กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.