ศูนย์อินแปงคำม่วง

ประวัติความเป็นมา

อินแปงเป็นชื่อเครือข่ายองค์กรชาวบ้าน ก่อตั้งเมื่อปี 2530 โดยมูลนิธิหมู่บ้านและวิทยาลัยครูสกลนคร ที่บ้านบัว ตำบลกุดบาก อำเภอกุดบาก จังหวัดสกลนคร เดิมเป็น "กลุ่มกองทุนพันธุ์ไม้พื้นบ้าน" เพื่อฟื้นฟูอนุรักษ์และส่งเสริมการปลูกพืชพื้นบ้านในไร่นา ต่อมาในแ 2535 นายบัวศรี ศรีสูง ประธานชมรมอุ้มชูไทอีสาน ได้มาที่บ้านบัวและได้เห็นความสมบูรณ์หลากหลายของพืชพันธุ์ต่าง ๆ ในป่าภูพาน ท่านจึงแนะนำให้เปลี่ยนชื่อเป็น "กลุ่มอินแปง" มีความหมายบ่งบอกถึงความอุดมสมบูรณ์ ที่พระอินทร์ได้สร้างไว้ให้มวลมนุษย์ และอีกประการหนึ่งหมายถึงผู้ใหญ่ได้สร้างบ้านแปงเมืองให้กับลูกหลาน ปี 2536 เริ่มขยายเครือข่ายรอบป่าภูพาน 4 จังหวัด ได้แก่ สกลนคร อุดรธานี กาฬสินธุ์ และมุกดาหาร สร้างแนวคิดการอนุรักษ์ป่าภูพานด้วยเครือข่ายเกษตรกรรมนิเวศน์ เพื่อรักษาป่าภูพานด้วยการทำเกษตรกรรมแบบยั่งยืน มีคำขวัญว่า "ภูพานคือชีวิต มวลมิตรคือพลัง พึ่งพาตนเองคือความหวัง อินแปงยังเพื่อชุมชน"

หลักคิด

1. สร้างความมั่นคงด้านอาหาร
2. ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน เพื่อผลิตสินค้าใช้ในชุมชนเป็นหลัก
3. สร้างสถาบันการเงินและระบบสวัสดิการชุมชน
4. สร้างสถาบันเรียนรู้เพื่อปวงชน

แนวทางการบริหารจัดการ

1. ค้นหาศักยภาพ คือ ค้นหาผู้รู้ คนดี คนเก่ง และทรัพยากรธรรมชาติที่มีอยู่
2. ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้ทุกระดับ
3. ใช้ข้อมูลในการวิเคราะห์ชุมชน
4. จัดองค์กรให้มีขนาดเล็ก มีความคล่องตัวและมีอิสระในการตัดสินใจ
5. สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้
6. ให้โอกาสทุกคนได้แสดงศักยภาพ
7. สร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ และทำงานอย่างต่อเนื่อง
8. สร้างต้นแบบจุดเรียนรู้อย่างหลากหลาย
9. ส่งเสริมและสร้างคนรุ่นใหม่
10. มีความร่วมมือและประสานงานกับหน่วยงานได้ทุกรูปแบบ

กิจกรรมที่ดำเนินการ 

1. สร้างแหล่งอาหาร
2. แปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตจากทรัพยากรธรรมชาติ
3. อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
4. สร้างระบบทุนชุมชน
5. สวัสดิการชุมชน

แนวทางการระดมทุน

1. ระดมหุ้นจากสมาชิก
2. ประสานงานเพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณ เพื่อดำเนินกิจกรรมจากหน่วยงานต่าง ๆ

กระบวนการคิดในการแก้ปัญหา

1. แก้ไขปัญหาด้วยระบบกลุ่ม ระดมความคิดและรับฟังมติส่วนใหญ่ของกลุ่ม
2. คำแนะนำจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประกอบการตัดสินใจ

ความรู้ที่โดดเด่น

1. การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ป่าชุมชน)
2. เกษตรกรรมอินทรีย์ (โรงปุ๋ยอินทรีย์)
3. ร้านค้าชุมชนบริการสินค้าอุปโภคบริโภค เครื่องใช้ในครัวเรือนราคายุติธรรมแก่สมาชิก
4. งานหัตถกรรม ผ้าไหมแพรวา ผ้าพื้นเมืองย้อมคราม
5. กองทุนสวัสดิการฌาปนกิจสงเคราะห์
6. ระบบสุขภาพชุมชน
7. วิสาหกิจชุมชนแปรรูปกลอย

ที่มา: กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.