ประวัติความเป็นมา
ศูนย์เรียนรู้บ้านสระขาว เกิดขึ้นหลังจากที่ชุมชนบ้านสระขาวได้ประชาพิจารณ์แผนแม่บทชุมชน เมื่อปี พ.ศ. 2544 มีการแปลงแผนฯ สู่การปฏิบัติ โดยดำเนินการโครงการสวนพฤกษศาสตร์ชุมชน และได้พัฒนามาเป็นกลุ่มอนุรักษ์พันธุ์พืชบ้านสระขาว ซึ่งมุ่งเน้นการปลูกพืชท้องถิ่นแซมในแปลงเกษตรและสร้างแปลงรวบรวมพันธุ์พืชท้องถิ่นไว้ในพื้นที่สาธารณะเพื่อไว้ขยายพันธุ์และสำหรับศึกษาเรียนรู้ เป็นอาหารและผลิตยาพื้นบ้าน ต่อมาได้เชื่อมประสานกับกลุ่มในหมู่บ้านต่าง ๆ ในอำเภอละแม ก่อตั้งเป็นเครือข่ายจัดการทรัพยากรลุ่มน้ำละแม และจัดตั้งกองทุนส่งเสริมการจัดการทรัพยากร ปัจจุบันเป็นสถานที่ศึกษาเรียนรู้ให้แก่นักศึกษา เป็นสถานที่พบปะประชุมแก่สมาชิกและประชาชนในท้องถิ่นลุ่มน้ำละแม และเป็นกลุ่มแกนในการประสานเพื่อก่อตั้ง สภาองค์กรชุมชนตำบลละแม
วิสัยทัศน์
"เป็นแหล่งพบปะ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ของประชาชนในท้องถิ่นลุ่มน้ำละแม เพื่อนำความรู้ไปจัดการพัฒนายกระดับคุณภาพชีวิต และความเข้มแข็งของกลุ่มเครือข่ายฯ"
เป้าหมาย
"ให้เกิดความมั่นคงในชีวิต ด้วยการมีหลักประกันในชีวิต มีปัจจัยสี่อย่างพอเพียง มีอาชีพ มีทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมที่ดี มีสังคมที่เกื้อกูล มีความปลอดภัยในชีวิต และมีวิถีการเรียนรู้ ของคนในท้องถิ่น
แนวทางการบริหารจัดการ
- บริหารในรูปแบบคณะทำงาน
- แบ่งบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบในแต่ละภารกิจ
- การจัดการเรียนรู้ ใช้รูปแบบ/วิธีการที่เหมาะสมกับกลุ่มเป้าหมาย
- การพัฒนาระบบข้อมูลสารสนเทศ/สื่อวีดีทัศน์ และจุดเรียนรู้ให้เอื้อต่อการเรียนรู้
แนวทางระดมทุน
- จากสมาชิกผู้ที่สนใจมาเรียนรู้โดยเฉลี่ยจ่ายมาจากค่าอาหาร
- การตั้งตู้บริจาคสำหรับผู้มีจิตศรัทธา
- การจัดตั้งกองทุน โดยการทอดผ้าป่าสามัคคี รับจ้างผู้สนับสนุน หรือจากการจำหน่ายสินค้าที่ระลึก
กระบวนการคิดในการแก้ไขปัญหา
ใช้วิธีการพูดคุยหารือกับผู้ที่เกี่ยวข้องหรือใช้เวทีการประชุมสมาชิกในเครือข่ายเพื่อหารือแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น และแกนนำหลักจะหารือวิเคราะห์ พิจารณาปัญหาค้นหาหนทางแก้ไข แล้วจึงดำเนินการไปทีละขั้นตอน
องค์ความรู้ที่โดดเด่น
องค์ความรู้ที่สามารถถ่ายทอดและเผยแพร่ ได้แก่ กระบวนการเรียนรู้แผนไม่ชุมชนและการแปลงแผนสู่การปฏิบัติ ทั้งระดับบุคคล ระดับกลุ่มองค์กรหรือวิสาหกิจชุมชน ระดับเครือข่าย
ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.