ศูนย์เรียนรู้สานสัมพันธ์เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง

ประวัติความเป็นมา

ศูนย์เรียนรู้สานสัมพันธ์เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง เกิดจากกระบวนการเรียนรู้แผนแม่บทชุมชนร่วมกัน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2542 จากกระบวนการเรียนรุ้แผนแม่บทชุมชนของสำนักงานกองทุนเพื่อสังคม และมูลนิธิหมู่บ้าน ทำให้เกิดการประสานงานร่วมกันในแต่ละพื้นที่ของจังหวัดเชียงใหม่

หลักคิด

กระบวนการทำแผนแม่บทชุมชนทำให้ชาวบ้านได้เรียนรู้การนำทรัพยากรในชุมชนมาประสานกับองค์ความรู้ท้องถิ่น มาจัดการโดยคนในชุมชนในรูปแบบกลุ่ม ผลิตให้คนในชุมชนได้ใช้ของดี และมีคุณภาพ ราคาไม่แพง เรียกว่าวิสาหกิจชุมชน และได้มีการเผยแพร่การเรียนรู้ในเรื่องการทำวิสาหกิจชุมชนสู่บุคคล กลุ่มองค์กร หน่วยงานต่าง ๆ ที่ได้เข้ามาศึกษาดูงาน และมาอบรมในศูนย์เรียนรู้สานสัมพันธ์เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง

แนวทางการบริหารจัดการ

1. ศูนย์ได้มีการบริหารจัดการค่าศึกษาดูงานและฝึกอบรมให้ความรู้กับบุคคลและหน่วยงานทั่วไป ดังนี้ ค่าที่พัก (กรณีพักค้างคืน) คืนละ 100 บาท/คน/คืน ค่าอาหารมื้อละ 75 บาท/คน/มื้อ ค่าวิทยากร 4,800 บาทต่อวัน (8 ชั่วโมง) ค่าบำรุงสถานที่ (กรณี 15 คนขึ้นไป) ครั้งละ 500 - 1,000 บาท ค่าบำรุงเอกสาร 50 บาท/คน
2. มีหลักสูตรการอบรมให้กับบุคคลและหน่วยงานทั่วไปในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง วิสาหกิจชุมชนปลูกต้นไม้ กระบวนการสร้างกลุ่มคนและเครือข่าย มีการติดตามประเมินผลจากผู้เข้าร่วมฝึกอบรม และมีการเชื่อมประสานงานกับผู้เข้าฝึกอบรม ซึ่งอาจจะเกิดการเป็นเครือข่ายกันขึ้นมาในโอกาสต่อไป

การพัฒนากิจกรรม

กระบวนการเรียนรู้และถ่ายทอดกระบวนการทำแผนแม่บทชุมชนไปสู่การพึ่งตนเองและชุมชน การรวมกลุ่มเพื่อทำกิจกรรมวิสาหกิจในครัวเรือน เพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายในครัวเรือนและชุมชน และขยายกิจกรรมสู่ผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม เช่น น้ำยาล้างจาน การทำขนม การทำแชมพู ฯลฯ การอบรมเรื่องอาชีพ การปลูกต้นไม้ใช้หนี้ และการดำเนินชีวิตตามแนววิถีเศรษฐกิจพอเพียงนำไปสู่การพัฒนาแบบพึ่งตนเอง

แนวทางการระดมทุน

1. การออมทรัพย์ในระดับกลุ่มกิจกรรมของตนเอง
2. การประสานงานการดำเนินโครงการต่าง ๆ กับหน่วยงาน องค์กรอื่น

กระบวนการคิดแก้ไขปัญหา

ทำให้เกิดความเชื่อมั่นว่าทุกปัญหามีทางแก้ไขได้ การพัฒนาโดยการเรียนรู้ทำให้เกิดทางรอดของครอบครัว ชุมชน และเครือข่าย และต้องพึ่งตนเองได้ 3 ระดับ คือ ระดับครอบครัว ระดับชุมชน ระดับเครือข่าย

องค์ความรู้ที่โดดเด่น

1. ความหลากหลายของทรัพยากรบุคคลในเครือข่าย (วิทยากร)
2. การทำปุ๋ยน้ำชีวภาพ
3. ดินระเบิด
4. ปุ๋ยหมักแบบเติมฟองอากาศ
5. การแปรรูป
6. การถนอมอาหาร
7. การผลิตของใช้ในครัวเรือน
8. การใช้สมุนไพรในการปรุงเป็นอาหารและยา
9. องค์ความรู้พื้นบ้าน (ภูมิปัญญาชาวบ้าน)
10. การจัดการพันธ์พืช
11. การปลูกผักปลอดภัยจากสารเคมี
12. การเพาะเห็ด
13. การพัฒนาพืชพลังงานทดแทน

กิจกรรมที่ประสบความสำเร็จ

1. การจัดสวัสดิการช่วยเหลือผู้ยากลำบากในชุมชน
2. การพัฒนาอาชีพสตรีและเยาวชน
3. การทำแผนแม่บทชุมชน
4. การทำโครงการปลูกต้นไม้
5. ศูนย์ปราชญ์ชาวบ้าน  ฯลฯ

ปัจจัยที่ส่งเสริมให้สำเร็จ

1. คณะทำงานเป็นวิทยากรทุกคน
2. มีหน่วยงานที่ให้การสนับสนุนกิจกรรมไม่ว่าจะเป็นส่วนของภาครัฐ เอกชน อบต. ฯลฯ

ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหน่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.