ศูนย์เรียนรู้เกษตรกรรมธรรมชาติวังสมบูรณ์

ประวัติความเป็นมา

ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2537 จากการรวมตัวกันหลายฝ่าย ทั้งนักวิชาการ ข้าราชการ อาจารย์จากมหาวิทยาลัยของรัฐ ผู้นำเกษตรกร และบุคคลจากสาขาต่าง ๆ โดยมีเป้าประสงค์ที่สำคัญ คือ การรวบรวมนำเอาองค์ความรู้ทางด้านเกษตรอินทรีย์ เกษตรธรรมชาติ มาเผยแพร่ถ่ายทอดให้กับประชาชนทั่วไป โดยมิได้หวังผลตอบแทนใด ๆ แต่มีเป้าหมายที่ชัดเจน คือ ต้องการตอบแทนคุณของแผ่นดิน เนื่องจากสถานการณ์ในขณะนั้นกระแสการผลิตแบบทุนนิยม และเกษตรแบบเคมีกำลังคุกคามผืนแผ่นดินไทยอย่างหนักหน่วงซึ่งได้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติในทางลบและกระทบต่อระบบเศรษฐกิจอย่างยิ่งยวด

หลักคิด

1. เชื่อมโยงภาครัฐและผลักดันสู่นโยบายระดับยุทธศาสตร์จังหวัดและประเทศ
2. เชื่อมโยงภาครัฐส่วนกลางเข้ามามีส่วนร่วมในการทำงาน
3. ผลักดันสู่นโยบายสาธารณะท้องถิ่นและยุทธศาสตร์จังหวัด
4. เชื่อมโยงหน่วนงานภาคีท้องถิ่น อปท./สถานศึกษา/ความมั่นคง
5. พัฒนากระบวนการฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นระดับจังหวัด
6. เชื่อมโยงเครือข่ายชุมชน
7. พัฒนาแกนนำชุมชนท้องถิ่น
8. พัฒนาศักยภาพคณะทำงานฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นระดับจังหวัด
9. พัฒนาศักยภาพเครือข่ายเยาวชนคนรุ่นใหม่
10. พัฒนาเสริมสร้างแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อการฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่น
11. สร้างสื่อชุมชนที่มีประสิทธิภาพและขยายผลสู่ชุมชน
12. ยกระดับพื้นที่ฟื้นฟูชุมชนท้องถิ่นและขยายพื้นที่ปฏิบัติการ
13. ยกระดับตำบลฟื้นฟูเดิม ขยายพื้นที่เกษตรอินทรีย์
14. ขยายพื้นที่ปฏิบัติการที่พร้อมและมีศักยภาพ 2 พื้นที่
15. ยกระดับตำบลสวัสดิการ 15 ตำบลให้มีกิจกรรมไม่น้อยกว่า 4 ด้าน
16. รับรองสถานภาพองค์กรชุมชน และเครือข่ายองค์กรชุมชน 28 ตำบล
17. ขยายพื้นที่ตำบลสวัสดิการเพิ่ม 15 ตำบล

แนวทางการบริหารจัดการ

1. สร้างความร่วมมือคนในชุมชนและเครือข่ายชุมชน
2. ใช้องค์ความรู้ของชุมชนและภูมิปัญญาท้องถิ่น
3. ใช้เทคนิคจุลินทรีย์ชีวภาพ
4. ใช้สื่อและฐานข้อมูลของชุมชน
5. ศึกษาดูงานเพื่อให้ได้องค์ความรู้และข้อมูลใหม่ ๆ เข้ามาเสริมสร้างพัฒนากิจกรรม
6. ให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนากิจกรรม

กิจกรรมที่ดำเนินงาน

1. เป็นศูนย์ฝึกอบรมเกษตรกรและเยาวชนด้านเทคนิคจุลินทรีย์ชีวภาพครบวงจร
2. เป็นศูนย์ภูมิปัญญาท้องถิ่นเศรษฐกิจพอเพียง
3. เป็นศูนย์ศึกษาพันธุ์ไม้ธรรมชาติและพันธุ์สมุนไพร
4. แปรรูปผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร เช่น การทำเครื่องดื่มผลไม้สมุนไพร การแปรรูปน้ำมันถั่วเหลือง ทำโปรตีนเกษตรจากแป้งถั่วเหลือง ทำวุ้นเส้นจากแป้งข้าวโพดและแป้งข้าวเหนียว การแปรรูปข้าวกล้องปลอดสารพิษ

แนวทางการระดมทุน  ได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานต่าง ๆ ดังนี้

1. องค์การบริหารส่วนท้องถิ่น (อบต.)
2. องค์กรภาคประชาชน (พอช.)
3. องค์กรภาครัฐ ได้แก่ ผู้ว่า CEO กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ สภาผู้นำชุมชนแห่งชาติ กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ เครือข่ายองค์กรชุมชนภาคตะวันออก ศูนย์คุณธรรม

องค์ความรู้ที่โดดเด่น

1. ร่วมกับภาคราชการและเอกชนจัดฝึกอบรมทำเกษตรธรรมชาติและผลิตผักปลอดสารพิษให้แก่ข้าราชการ นักศึกษา ประชาชนทั่วไป
2. ร่วมกับเสถียรธรรมสถานและกรุงเทพมหานครบำบัดน้ำเสียคลองจระเข้บัวยาว 8 กิโลเมตร

ที่มา : กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.