ประวัติความเป็นมา
อำเภอปายเป็นเมืองชุมชนที่สำคัญบนเส้นทางโค้งชันเป็นพันโค้ง ซึ่งเป็นจุดดึงดูดผู้คนจำนวนมากให้มาสัมผัส ทำให้อำเภอปายเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ เมื่อเวลาผ่านไป เมืองปายเปลี่ยนจากเมืองเล็ก ๆ ที่มีผู้คนท้องถิ่นอาศัยกันอย่างเรียบง่ายและอบอุ่น กลายเป็นเมืองที่วุ่นวายมีความหลากหลายทางวัฒนธรรม และความทันสมัย มีปัญหาต่าง ๆ เกิดขึ้น ด้วยเหตุนี้เองเมื่อปี พ.ศ. 2544 จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการรวมกลุ่มคนปายที่มีความมุ่งมั่นที่จะฟื้นฟูและแก้ไขปัญหาและพยายามให้เมืองปายในอดีตกลับคืนมา
หลักคิด
อุดมการณ์ "ระดมพลังทางสังคมเพื่อกำหนดชะตาชีวิต พัฒนาท้องถิ่นโดยทุนที่มีอยู่เพื่อชุมชนสุขภาวะ"
ด้วยอุดมการณ์ร่วมอยากให้ชุมชนในอำเภอปายมีความเข้มแข็ง สามารถพึ่งตนเองได้ อีกทั้งภาครัฐได้ให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาในระดับฐานราก และสนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้ของชุมชนด้วยนโยบายต่าง ๆ ที่เป็นรูปธรรมได้อย่างชัดเจน โดยการจัดทำแผนแม่บทชุมชนของอำเภอปาย การเตรียมความพร้อมชุมชนเพื่อรองรับกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองตามนโยบายของรัฐ การพัฒนาเครือข่ายเพื่อสร้างวิทยากรกระบวนการทำแผนแม่บทชุมชน การหนุนเสริมให้เกิดการพัฒนาเครือข่ายกลุ่มผู้ประกอบอาชีพต่าง ๆ กลุ่มผู้ผลิตผลิตภัณฑ์พื้นบ้าน ผลักดันศูนย์เรียนรู้วิทยุชุมชน และเกิดยุทธศาสตร์เกษตรอินทรีย์ องค์กรชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติโดยชุมชน
แนวทางในการบริหารจัดการ
- รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
- สถานการณ์ปัจจุบัน ทั้งวิกฤตและโอกาส
- จิตใจสาธารณะของคนทำงาน
- ความร่วมมือพลังชุมชน
- เครือข่ายพันธมิตร
การพัฒนากิจกรรม
- จัดเวทีประชาคมทุกหมู่บ้านเพื่อรองรับกองทุนหมู่บ้าน
- จัดเวทีประชารัฐระดมความคิดทำแผนแม่บทอำเภอ
- สร้างวิทยากรเครือข่าย (วิทยากรกระบวนการ) ในระดับหมู่บ้าน ระดับตำบล และระดับอำเภอ
- จัดเวทีกระบวนการทำแผนชุมชนพึ่งตนเองนำร่อง
- สนับสนุนโครงการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจของชุมชน
- สนับสนุนกอตั้งศูนย์เรียนรู้ชุมชนอำเภอปาย
- จัดงานประชาสัมพันธ์กิจกรรมของชุมชน "งานมหกรรมภูมิปัญญาคนเมืองปาย"
- ติดตามประเมิน หนุนเสริมความก้าวหน้ากองทุนหมู่บ้าน
- สร้างกลุ่มเครือข่ายฦธุรกิจชุมชน
- จัดอบรมการวิเคราะห์องค์กรให้กับคณะทำงาน
ที่มา: กรมส่งเสริมการเกษตร "ทำเนียบแหล่งเรียนรู้วิสาหกิจชุมชน", 2552.
